Doces típicos do entroido

Xa se sabe que non hai celebración sen comida por diante. E en Galicia, menos. O entroido invita ao exceso gastronómico, sobre todo se nos fixamos na orixe da festa, previa á contención da Semana Santa. Os máis lambóns están de sorte, pois temos un estupendo surtido de larpeiradas propias destas datas. Desde logo, é algo máxico que, practicamente cos mesmos ingredientes, e ben comúns, saian estas exquisiteces.

Filloas. Tamén dinlles freixós, segundo a zona. Ovos, fariña e leite ou auga. E un cacho de touciño ou manteiga de vaca para untar a tixola. Que simple e que auténtico, como todo o que ven da tradición. Claro que hai moitas variantes: hai quen lles engade ao amoado auga de caldo de lacón, quen lles bota azucre, quen as fai de fariña de centeo… Mesmo hainas de sangue de porco. Tamén se toman recheas: de mel, de chocolate, de crema… Hainas de ron, con anís… 

O xeito máis enxebre de cociñalas é usando unha filloeira ou freixoeira, que é unha prancha de ferro ou de pedra de forma redonda, rectangular ou de trevo, con ocos circulares para facer varias filloas á vez. Hainas con patas, para ir dereitas ao lume.

O día máis típico de comelas é o martes lardeiro, aínda que entran ben todo o ano, claro. Teñen moita sona as filloas de Lestedo, na comarca do Ulla. Na súa festa da filloa, unhas se cociñan á pedra e, outras, nun invento deseñado polo leonardo da vinci local, que fai 1.500 filloas á hora. Tamén é unha excusa para reunir aos xenerais da Ulla… E hai máis festas, como a da filloa da pedra da Baña, por exemplo, ou a de Muimenta, que cae en maio.

Orellas. Para simplificar, poderíamos dicir que se trata de masa fritida pero, vaia masa! Neste doce xa se incorpora o anís, un sabor clásico nos postres do entroido. Tamén coa base de fariña, ovos e leite, amásanse uns rectángulos ou óvalos máis ben grandes. Hai quen gosta de botarlles raspadura de limón ou laranxa. Para convertir estas formas nunhas boas orellas, á hora de fritir dáselles un toque co garfo. Podemos dicir que entran na categoría de doces viciosos, dos que empezas a papar e non paras, o mesmo que as filloas.

Flores. Como un adianto da primavera, o entroido tamén se enche de flores. A flor é outro doce de tixola mais, a diferencia da orella, que toma a súa forma coa axuda do garfo ao fritir, a flor precisa molde, xa que ten un deseño máis complicado. O molde rechéase co amoado cando está na tixola, así que ten un mango longo para non queimarnos, case parece un ferro de marcar animais. As flores, finas e delicadas, gostan moito en Ourense.

Bica. Este biscoito manteigoso, coa codia superior azucrada e torrada, é típico na provincia de Ourense. As bicas máis famosas son as da Pobra de Trives, Laza, Verín, Castro Caldelas, Chandrexa de Queixo e Maceda. Todas levan en maior ou menor medida manteiga de vaca, e logo, o toque local. A bica de Laza leva nata. Alí teñen unha versión amarela, feita con ovos enteiros, e outra que chaman a bica branca, á que lle botan só as claras. Na Pobra de Trives suben a Cabeza de Manzaneda a tomar bica en xullo.

Chulas de cabaza. Este ingrediente inesperado da un resultado moi gorentoso. O calacú dálle a estes buñuelos unha textura esponxosa, e ademais é moi saudable. Onde máis se toman é en… Sí, en Ourense, a terra do entroido. Hai quen lle da unha forma máis de bola, aínda que o normal é que sexan planas, como tortas, Tamén se cociñan polo Samaín.

Rosquillas de anís. Este doce ten tanta aceptación que, ao final, practicamente non distinguimos épocas e o papamos todo o ano. Os máis tradicionais, as tomarán só en entroido ou en Semana Santa. Entre a variedade de rosquillas do país, moitas brancas e de follado, recoñecemos as do entroido polo anís, a textura,  máis esponxosa, e a cor: amarela ovo.

Torta de roxóns. Tamén se lle dín bola, segundo a zona. É un doce co seu toque salgado, xa que ao falar de roxóns, ou rixóns, nos referimos a esa carne que fica despois de derreter as graxas do porco para facer manteiga. Como en todas as receitas, están as dos puristas e as máis personais. Neste caso, imaxinación ao poder, a torta admite pasas, piñóns, noces…

Todos estos doces están moi ricos mais, se buscamos unha maridaxe perfecta, os non abstemios, so temos que acompañalos dun grolo de licor café. A sona desta bebida vai estendéndose cos anos.  Antes, practicamente só se tomaba na provincia de Ourense, mais agora xa é case o licor galego por excelencia, xunto co de herbas. Faise con café, azúcre e bagazo. Normalmente bébese frío, ainda que tamén admite o calor, e incluso unha pinga de crema de leite. Na comarca de Verín por estas datas tamén se toma o xastré ou xastreu, un licor de menor graduación. Mentres o de café é marrón, este é verde intenso, elaborado con augardente, azucre e herbas.

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *