A maneira máis cómoda de chegar ao Cabo Ortegal é facelo desde Cariño, tomando no centro da localidade a estrada, ben indicada. Tamén se pode chegar pola estrada que vén de Herbeira, virando á esquerda no cruce do miradoiro da Miranda. Trátase, en calquera dos dous casos, de vías estreitas e con curvas, que convén afrontar con coidado e con paciencia. Paga a pena.

A vista desde a punta é verdadeiramente privilexiada. Ao leste, o sinuoso entrante da ría de Ortigueira e Ladrido; varios ríos pequenos (os máis importantes, o Mera e o Baleo) desembocan neste entrante en forma de letra ese, de pouca profundidade e frecuentes bancos de area que forman intricadas canles e preciosas praias abertas á marusía. Máis alá, a maxestosa efixie de Estaca de Bares, o cabo que separa o Atlántico do Cantábrico e que tantas similitudes ten co mesmo Ortegal.

Mirando cara ao norte queda a inmensidade do océano. Antes, máis cerca de terra, están os escarpados illotes dos Aguillóns. O nome acáelles perfectamente, pois trátase de varias pequenas illas aguzadas nas que viven e aniñan colonias de aves mariñas. O espectáculo de velas voar está garantido: remontando correntes de aire e rozando coas plumas os salseiros, os paxaros desafían tanto a forza das mareas coma a do vento, que zoa aquí sen paredes que o limiten.

Se se torce a mirada cara ao oeste, o que se contemplará será a salvaxe serra da Capelada, poboada por mandas de cabalos e vacas en estado semisalvaxe, cuxo punto máis alto, a Garita de Herbeira, é un dos cantís máis altos de Europa. Nesta contorna existen varios miradoiros, moi ben sinalizados, desde os que se poden captar vistas privilexiadas da bisbarra.

O faro atópase nunha explanada de moderna construción que facilita as vistas. É unha edificación moderna, cilíndrica, pintada de branco e vermello, que sinaliza para os barcos esta zona da costa galega especialmente perigosa para a navegación.

Terra cara a dentro atópase a vila de Cariño, capital do municipio no que se atopa o cabo Ortegal. É unha localidade que medrou moito nos últimos anos grazas á gran actividade que desprega no seu porto, un dos máis importantes da costa cantábrica galega.

Ademais da beleza da paisaxe, Ortegal é un punto de visita obrigada para os amantes da xeoloxía. As rochas sobre as que se asenta o faro están entre as máis antigas da Península. O seu nome xeolóxico é anfibolita, e teñen máis de mil millóns de anos de antigüidade. Son rochas escuras, ricas en ferro e magnesio.

Estaca de Bares é o lugar máis ao norte de toda a Península Ibérica e un deses puntos xeográficos clave que estudan todos os escolares de España. Pertence a Mañón, un concello situado á beira do río Sor e cheo de enclaves naturais de gran beleza e de pequenas vilas como O Barqueiro ou Bares, que conservan todo o encanto das localidades mariñeiras de antes.

O cabo, frecuentemente azoutado polo vento do nordés, é un auténtico santuario para as aves. Centos de miles delas (alcatraces, pardelas, gaivotas, corvos mariños…) viven aquí ou utilizan a zona como paso nas migracións. A ambos os dous lados desta divisoria de mares esténdese unha costa abrupta e salvaxe. Ollando cara ao norte, á dereita quedará a ría de Viveiro; e á esquerda, a de Ortigueira, co cabo Ortegal, en tantas cousas semellante á Estaca, pechando a liña do horizonte. No estremo do cabo atópase o faro, unha estrutura edificada en 1850, a época na que se empezaron a tomar medidas para paliar a bravura da costa norte galega. Ao seu pé nacen varios camiños que levan practicamente á beira do acantilado, pasando xunto a unha vella torre de sinais. Un vento forte, de indescritible aroma salgado, está garantido.

Preto do faro, camiñando cara ao leste pola estreita estrada costeira, uns edificios abandonados chaman a atención do viaxeiro. Trátase da chamada base americana de Bares, en realidade unha estación emisora do sistema de navegación LORAN, precursor do GPS e guía dos barcos e avións militares estadounidenses durante decenios. A base funcionou entre 1961 e 1991 e os seus habitantes, os soldados primeiro das forzas aéreas e logo da US Navy, foron os introdutores na zona de símbolos da modernidade coma os pantalóns vaqueiros ou a música rock. A súa pegada aínda se recorda en moitas localidades da zona, de Ortigueira a Viveiro.

Aínda un pouco máis alá, apartado da estrada que une o faro co Porto de Bares, atópase outro edificio, coñecido como “o semáforo”. Trátase dun antigo posto de observación e de sinalización desde o que, no século XIX, se tentaba disuadir aos barcos mediante bandeiras do perigo que supuña acercarse á costa. Hoxe foi reconvertido en hotel.

Estaca de Bares aínda garda unha sorpresa arquitectónica máis, desta volta na súa parte alta. Trátase da coñecida como Garita de Bares, un vello posto de vixilancia situado na parte máis elevada do cabo. Resulta algo complicado chegar a ela, pois accédese a través dunha estreita pista bastante rota, mais paga a pena tentalo: as vistas desde alí son espectaculares, co faro e a base americana no estremo da terra, o mar batendo a ambos lados e os paxaros atravesando o aire a toda velocidade.