El día 1 arrancamos con la original Romería de San Fins do Castro, en Cesullas, Cabana de Bergantiños, famosa por el “berro seco”, la quema del Santo de la Pólvora y la fuente milagrosa, con agua que hace desaparecer las verrugas. El día 2 empieza la Festa do Albariño en Cambados (2-6), con sus casetas, las catas, el Túnel del Vino, las damas y caballeros, los premios…

A primeros de mes coinciden las fiestas dedicadas a los pimientos: Festa do pemento de Herbón de Padrón (5), de los que unos pican y otros no; la Fiesta do pemento da Arnoia (4-6), y la Fiesta do pemento de Oímbra (6), con pimientos más grandes y dulces.

Pimiento de primero y tortilla de segundo. Hasta Silleda vamos, a la Romaría da tortilla de Laro (4-6), en la Carballeira do Castro, con degustación, música, concurso… y servicio de autobuses, un buen detalle. Y más comida en la Festa das sopas de burro canso (5) en Muíños, con campeonato de carrilanas incluido, en un día en el que también se degusta el galo pica o chan (gallo pica el suelo) y el becerro de O Xurés. Los gallos de O Pino también tienen fiesta: la iesta do Galo Piñeiro y Mostra cabalar (5-6), donde los gallos van a concurso y también se comen, y hay espectáculos ecuestres y fiesta celta.

Si somos más de pescado, no podemos perdernos la Feria do bonito de Burela (5-6), con exquisitas degustaciones en el puerto. Sin dejar la Mariña Lucense, el Festival folclórico internacional do emigrante (5), en Barreiros, se llena de tradiciones de todo el mundo. En Ribadeo también tiran de tradición en la Xira de Santa Cruz o Día da Gaita y Romaría a Santa Cruz (5-6), lo mismo que  en el Festival de Pardiñas (4-6) en Guitiriz, que lleva el subtitulo de “feria y fiesta dela música y del arte”, y donde se juntan grupos de todas partes, muestras de artesanía, ferias de libros, exposiciones, recitales poéticos… y, lo más singular: la Mostra de Artesáns de Instrumentos da Música Tradicional. Por otro lado, en Seoane do Courel, se celebra el Filandón de Músicas do Courel (6), este año dedicado a la memoria de Xesús Galán López, con actuación de cantores, brindeiros, gaiteiros… y muestras de productos de O Courel.

Un manera estupenda de rematar la primera semana de agosto es hacer el vikingo en la Romería Viquinga de Catoira (1-6), con teatro, comida vikinga, desembarco en las Torres de Oeste… También tenemos excusa para disfrazarnos de época en el Mercado medieval de Mondoñedo (11-13), con gran torneo, hípica celta tiro con arco, y demás cosas medievales. 

Las Festas do Monte (7-15) en A Guarda, duran toda la segunda semana de agosto, aunque el día grande es el domingo, cuando las bandas marineras suben al monte de Santa Trega. Esta segunda semana se toman muchos manjares, por ejemplo, el la Festa da lamprea seca de Arbo (11-13); en la Festa del mexillón e do Berberecho de Vilanova de Arousa (11-13), o en la Festa do polbo de O Carballiño (13), este año dedicada al Camino Miñoto. En la Festa da Carballeira de Zas (11-12) también se come mucho mejillón, entre música, tradición y folclore.

Por estas fechas, en la costa de Lugo, hay dos celebraciones importantes: la Festa de San Lourenzo, en Foz (8-10), con fuegos artificiales de primera, y la Festa da Maruxaina (12) en San Cibrao, alrededor de la leyenda de A Maruxaina, ¿sirena? ¿bruja? hada?, que es sometida a juicio popular y siempre absuelta.

A mediados de agosto, el rey indiscutible de las fiestas es San Roque. Es honrado en la Festa de San Roque de Betanzos (14-25), con romerías y jiras de los caneiros; en la Festa de San Roque de Sada (16), con sardinada cerca de la playa; en la Festa de San Roque de Vilagarcía de Arousa (16), en la que después de la procesión llega la Festa da Augua o en las Danzas ancestrais de San Roque do Hío (16) con el baile de galanes y damas delante del crucero.

Otra santa del verano es la Virgen del Carmen, patrona de los marineros. Aunque la festividad es en julio, Laxe le rinde homenaje en O Naufraxio de Laxe (17) una escenificación de un naufragio, que termina en agradecimiento a la virgen y en procesión marinera.

La empanada es muy popular en todas las celebraciones, e incluso tiene un día especial en Silleda, en la Festa da empanada de Bandeira (19). El jamón no iba a ser menos, y tiene su homenaje en la Festa do xamón da Cañiza (15), en la Carballeira do Cacharado y, la almeja, cinco días después, en Vilagarcía, en la Festa da Ameixa de Carril (20). El mismo día podemos acercarnos a la Festa do gaiteiro de Soutelo de Montes (19), en Forcarei, con mucho concierto y comilona en la Carballeira de Venezuela. Las gaitas también suenan trabajando en el campo: la Festa da malla tradicional de Lalín (19), en la comarca de O Deza.

El deporte también tiene cabida en agosto, con el Descenso Internacional del Miño, en Tui (19), una competición para piragüistas federados, que tiene su versión divertida en el descenso popular, el mismo día. Y del Miño al Ulla. ¿A quién no le apetecen unas anguilas y un trago de aguardiente? Pues vamos corriendo a la Festa da Anguía e Muestra da caña do país en Valga (19-27), donde podemos degustar muchas recetas, aguardientes tradicionales, queimadas… Por cierto, que también hay de esto en Cervo, en la Queimada popular (19), con mercado tradicional, conjuros y la quema del espantapájaros. ¿Mejor un poco de vino? En Ribadavia hay un buen ribeiro, que también se toma en agosto en la Feira da Istoria (25-26), una vuelta al pasado judeo-medieval en toda regla. ¡Hasta tendremos que comprar en maravedíes! En Salvaterra de Miño el vino también es importante, así que tiene celebración: la Festa do Viño do Condado de Tea (25-27), que se hace dentro de la fortaleza.

Las tareas agrícolas también tienen su homenaje en agosto, por ejemplo, en el Folión de carros de Chantada (26) o en la Festa da Malla de Meira (27). También en la provincia de Lugo se hace a finales la Romaría do Naseiro, en Viveiro (25-29), con descenso del río en embarcaciones disparatadas.

Y terminamos el mes de juerga con la Romaría de San Ramón de Bealo, en Boiro (31), el patrón de las parturientas, una de las fiestas más antiguas de Galicia, en el campo de Os Outeiriños, donde encontramos petroglifos con formas de serpiente, símbolo de la fertilidad, lo que indica que la tradición viene de antiguo.

O día 1 arrincamos coa orixinal Romaría de San Fins do Castro, en Cesullas, Cabana de Bergantiños, famosa polo “berro seco”, a queima do Santo da Pólvora e a fonte milagreira, con auga que fai desaparecer as espullas. O día 2 comeza a Festa do Albariño en Cambados (2-6), coas súas casetas, as catas, o Túnel do Viño, as donas e cabaleiros, os premios…

A primeiros de mes coinciden as festas dedicadas aos pementos: Festa do pemento de Herbón de Padrón (5), dos que uns pican e outros non; a Festa do pemento da Arnoia (4-6), e a Festa do pemento de Oímbra (6), con pementos máis grandes e doces.

Pemento de primeiro e tortilla de segundo. Até Silleda imos, á Romaría da tortilla de Laro (4-6), na Carballeira de Castro, con degustación, concurso, música,… e servizo de autobuses, un bo detalle. E máis comida na Festa das sopas de burro canso (5), en Muíños, con campionato de carrilanas incluído, nun día que tamén se degusta o galo pica o chan e becerro do Xurés. Os galos do Pino tamén teñen festa: a Festa do Galo Piñeiro e Mostra cabalar (5-6), onde os galos van a concurso e tamén se comen, e hai espectáculos ecuestres e festa celta.

Se somos máis de peixe, non podemos perder a Feira do bonito de Burela (5-6), con exquisitas degustacións no porto. Sen deixar a Mariña Lucense, o Festival folclórico internacional do emigrante (5), en Barreiros, énchese de tradicións de todo o mundo. En Ribadeo tamén tiran de tradición na Xira de Santa Cruz ou Día da Gaita e Romaría a Santa Cruz (5-6). O mesmo que no Festival de Pardiñas (4-6) en Guitiriz, que leva de subtítulo “feira e festa da música e da arte”, e onde se xuntan grupos de todas partes, mostras de artesanía, feiras de libros, exposicións, recitais poéticos… e, o máis singular: a Mostra de Artesáns de Instrumentos de Música Tradicional. Doutra banda, en Seoane do Courel celébrase o Filandón de músicas do Courel (6), este ano dedicado á memoria de Xesús Galán López, con actuacións de cantores, brindeiros, gaiteiros, coplas de cego… e mostras de produtos do Courel.

Un xeito estupendo de rematar a primeira semana de agosto é facer o viquingo na Romaría viquinga de Catoira (1-6), con teatro, xantar viquingo, desembarco nas torres de Oeste… Tamén temos escusa para disfrazarnos de época no Mercado Medieval de Mondoñedo (11-13), con gran torneo, hípica celta, tiro con arco, e demais cousas medievais.

As Festas do Monte (7-15), na Guarda, duran toda a segunda semana de agosto, aínda que o día grande é o domingo, cando as bandas mariñeiras soben ao monte de Santa Trega. Esta segunda semana tómanse moitos manxares, por exemplo na Festa da lamprea seca de Arbo (11-13); na Festa do mexillón e do berberecho de Vilanova de Arousa (11-13), ou na Festa do polbo do Carballiño (13), este ano dedicada ao Camiño miñoto. Na Festa da Carballeira de Zas (11-12) tamén se papa moito mexillón, entre música, tradición e folclore.

Por estas datas, na costa de Lugo, hai dúas celebracións importantes: a Festa de San Lourenzo, en Foz (8-10), con fogos artificiais de primeira, e a da Festa da Maruxaina (12), en San Cibrao, arredor da lenda da Maruxaina, serea? bruxa? fada?, que é sometida a xuízo popular e sempre absolta.

A mediados de agosto o rei indiscutible das festas é San Roque. É honrado na Festa de San Roque de Betanzos (14-25), coas romarías e as xiras dos caneiros; na Festa de San Roque de Sada (16), con sardiñada preto da praia; na Festa de San Roque de Vilagarcía de Arousa (16), na que despois da procesión vén a Festa da Auga ou nas Danzas ancestrais de San Roque do Hío (16), co baile de galáns e damas diante do cruceiro.

Outra santa do verán é a Virxe do Carme, patroa dos mariñeiros. Aínda que a festividade é en xullo, Laxe réndelle homenaxe no Naufraxio de Laxe (17), unha escenificación dun naufraxio, que remata en agradecemento á virxe e procesión mariñeira. 

A empanada é moi popular en todas as xuntanzas, e mesmo ten un día especial en Silleda, na Festa da empanada de Bandeira (19). O xamón non ía ser menos, e ten a súa homenaxe na Festa do xamón da Cañiza (15), na Carballeira do Cacharado e, a ameixa, cinco días despois, en Vilagarcía, na Festa da ameixa de Carril (20). O mesmo día podemos achegarnos á Festa do gaiteiro de Soutelo de Montes (19), en Forcarei, con moito concerto e xantar na Carballeira de Venezuela. As gaitas tamén soan traballando no campo na Festa da malla tradicional de Lalín (19), na comarca do Deza.

O deporte tamén ten cabida en agosto, co Descenso Internacional do río Miño, en Tui, (19), unha competición para piragüistas federados, que ten a súa versión divertida no descenso popular, o mesmo día. E do Miño ao Ulla. A quen non lle prestan unhas anguías e un grolo de augardente? Pois correndo á Festa da anguía e Mostra da caña do país en Valga (19-27), onde podemos degustar moitas receitas, augardentes tradicionais, queimadas… Por certo, que tamén hai diso en Cervo, na Queimada popular (19), con mercado tradicional, esconxuros e a queima do espantallo. Mellor un pouco de viño? En Ribadavia hai moi bo ribeiro, que tamén se toma en agosto na Feira da Istoria (25-26), unha volta ao pasado xudeo-medieval en toda regra. Mesmo teremos que mercar en marabedís! En Salvaterra de Miño o viño tamén é importante, así que ten celebración: a Festa do Viño do Condado de Tea (25-27), que se fai dentro da fortaleza.

As tarefas agrícolas tamén teñen a súa homenaxe en agosto, por exemplo, no Folión de carros de Chantada (26) ou na Festa da malla de Meira (27). Tamén na provincia de Lugo faise a finais a Romaría do Naseiro, en Viveiro (25-29), co descenso do río en embarcacións disparatadas.

E rematamos o mes de xolda coa Romaría de San Ramón de Bealo, en Boiro (31), o patrón das parturientes, unha das festas máis antigas de Galicia, no campo dos Outeiriños, onde atopamos petróglifos en forma de serpe, símbolo de fertilidade, que indica que a tradición vén de antigo.

Danza de San Sebastián

Aldán (Cangas)

Un dos principais atractivos etnográficos do municipio pontevedrés de Cangas radica nas danzas ancestrais que veñen repetindo nalgunhas das súas parroquias desde hai varios séculos. Todos estes bailes caracterízanse polo seu carácter tradicional, a vistosidade das vestimentas que portan os participantes e o feito de ser declaradas de forma conxunta como celebración de interese turístico. A danza que abre o calendario é a que se celebra cada 20 de xaneiro con motivo do día dedicado a San Sebastián no adro da igrexa parroquial de Aldán. Existe constancia escrita de que xa se escenificaba a finais do século XVII. Dez galáns, cinco mulleres (a incorporación feminina produciuse hai medio século) e un guía toman parte nesta danza cuxa participación estaba ligada en tempos pasados a promesas relixiosas para lograr algunha curación. A sobria vestimenta dos homes (traxe negro cunha banda púrpura) contrasta co colorido das mulleres, que adornan os seus vestidos cun mantón de manila e portan nas súas cabezas chapeus con decoración floral.

Festa dos Fachós

Castro Caldelas

Declarada de interese turístico hai pouco máis dun ano, a Festa dos Fachós de Castro Caldelas tamén está ligada no calendario a San Sebastián, aínda que neste caso a celebración arrinca o 19 de xaneiro, na tarde noite da véspera da xornada dedicada a ese santo. Non existe unanimidade con respecto ás súas orixes, pero una das teses máis estendidas relaciónaa cun antigo culto celta ao sol, da mesma maneira que o fan celebracións similares de municipios como Taboada. Os fachós que lle dan nome son os fachos que son levados en procesión polos veciños seguindo un facho principal de grandes dimensións e a imaxe do santo, confeccionada tamén con palla. A comitiva parte do adro da igrexa para percorrer a zona vella desta localidade presidida pola súa fortaleza iluminando as súas rúas e contaxiando o ambiente festivo a todos os seus habitantes. Xa de regreso no punto de partida, todos os fachos son queimados nunha gran fogueira. A presenza do santo responde do mesmo xeito que ocorreu con outras moitas celebracións pagás antigas a un intento por cristianizar o festexo, aínda que o ton lúdico ten sobrevivido e mesmo se intensificou nos últimos anos, posto que os actos proseguen ata altas horas con degustacións gastronómicas e música.

Festa do Botelo

O Barco de Valdeorras

Este ano, por primeira vez desde que foi instaurada hai xa dúas décadas, a Festa do  Botelo non acudirá á súa cita anual, pasado o ecuador do mes de xaneiro, cos veciños e visitantes do Barco de Valdeorras, pero seguro que este saboroso produto cárnico volverá reinar estes días en moitos fogares dese municipio ourensán. Trátase dun embutido recoñecido cunha indicación xeográfica protexida na que se establece que debe estar composto por un mínimo dun 70 % de costela, xunto con coiros de pel,  magro, e ósos diversos, e todo iso debidamente condimentado, afumado e curado. Aínda que é un produto presente noutros municipios das provincias de Ourense e Lugo, no Barco presumen con especial orgullo del ata o punto de converter en lema da súa celebración desde a súa primeira edición a expresión “Do mar o mero, e do Barco o botelo”. E á chamada desta festa cuxo acto central é unha comida multitudinaria acudiron ao longo destes 20 anos miles de persoas non só da capital de Valdeorras, senón de toda a comarca e doutros moitos puntos da provincia de Ourense e do resto de Galicia. Nos últimos anos, a festa crecera ademais con celebracións previas en cidades como Vigo e A Coruña, que do mesmo xeito que a festa matriz tiveron que ser aparcadas nesta ocasión. Pero o botelo volverá reclamar o seu reinado gastronómico no Barco no 2022 para gozo dos padais.

Festa de San Lourenzo. Foz 

As festas patronais de Foz constitúen un dos grandes alicientes do verán nese municipio da Mariña luguesa e cada ano atraen a numerosos turistas e veraneantes. O seu amplo e diverso programa inclúe durante todo agosto verbenas, concertos, degustacións, exhibicións  tradicionais, concursos de castelos de area e outras moitas propostas, aínda que o groso dos actos desenvólvese durante o ecuador de mes e teñen como xornada principal a do día 10. Haberá que agardar ata o ano próximo para volver gozar en todo o seu esplendor desta celebración declarada de interese turístico.

http://www.concellodefoz.es/

Descenso Internacional do Miño. Salvaterra de Miño e Tui 

Os promotores desta espectacular cita deportiva que cada ano enche as augas do río Miño de embarcacións e deportistas optaron por adaptarse ás novas circunstancias mantendo parte da celebración. Non haberá o multitudinario Descenso Popular do Miño, pero si se mantén o Descenso Internacional do Río Miño, unha proba que está a piques de alcanzar o medio século de vida. O día 15, os padeeiros volverán acudir á chamada do Club Kaiak Tudense para sucar o Miño e unir a distancia que separa as localidades de Salvaterra de Miño e Tui.

http://www.kayaktudense.org/

Sardiñada Popular. Sada 

Os actos programados polo Concello de Sada para honrar ao patrón da localidade, San Roque, tamén sufrirán algúns cambios este ano. Foi cancelado o concerto principal previsto para o día 14 e, probablemente, os fogos artificiais serán substituídos por un espectáculo audiovisual, pero si haberá outras propostas e aínda está pendente de decidir se se celebrará a tradicional sardiñada popular. Declarado de interese turístico, este saboroso festexo suma xa seis décadas como parte fundamental do programa do San Roque aínda que as súas orixes poderían remontarse máis atrás no tempo como unha pequena merenda no porto.

https://www.sada.gal/

Feira do Xamón. A Cañiza

O clima da Cañiza é o idóneo para o curado dos produtos cárnicos, tal e como destacan desde este municipio pontevedrés para explicar por que presumen de ser a capital do xamón e de celebrar unha feira gastronómica monográfica que desde o ano 2013 goza da consideración de festa de interese turístico. A súa primeira edición foi en 1966, desde entón veuse desenvolvendo cada ano para mediados do mes de agosto, sendo a súa xornada central a do día 15.

http://www.caniza.org

Festa de San Roque. Betanzos

O lanzamento dun enorme globo de papel e as animadas travesías festivas da  Xira Os  Caneiros son dúas dos elementos máis singulares e vistosos das festas patronais de Betanzos. Ambos caéronse este ano do programa festivo por mor da  covid, así que haberá que esperar ao 2021 para gozar do San Roque na súa plenitude, pero o Concello mantén unha interesante programación de actividades culturais, como concertos, de aforo limitado e reducido para que o espírito festivo non abandone de todo a localidade. 

https:// betanzos.es/

Festa da Ameixa. O Carril (Vilagarcía de Arousa) 

Con case unha trintena de celebracións ás súas costas a Festa da Ameixa do Carril é unha das citas gastronómicas máis importantes da comarca de Arousa. O saboroso bivalvo que se cultiva nesta parroquia de Vilagarcía de Arousa é o eixo dunha festa que permite degustalo nas súas preparacións máis diversas acompañándoo ademais cos famosos viños da zona. A festa celébrase desde 1991 e naceu por colaboración da Confraría de Pescadores e a Agrupación de parquistas do Carril. Este ano non haberá actos oficiais, pero o produto estrela seguirá estando moi presente na localidade para todo aquel que queira achegarse ata alí e degustalo.

https://parquistasdecarril.es/festa-da-ameixa/

Danzas Ancestrais de San Roque do Hío. Cangas

Varias parroquias do municipio de Cangas souberon conservar ata os nosos días unhas danzas ancestrais de gran colorido e vistosidade e que foron consideradas no seu conxunto como celebración de interese turístico. Chegado o 16 de agosto son os veciños do Hío os que se reúnen en torno ao seu famoso cruceiro para interpretar a danza en honra a San Roque, tamén coñecida como dos peregrinos, e cuxas orixes se remontan polo menos ao século XIV. Hai varias hipóteses sobre por que se comezou a levar a cabo esta danza. A principal é que era unha forma de agradecer ao patrón da parroquia a curación da peste que arrasara a contorena, pero tamén podería ser un xeito de imitar os bailes da nobreza local.

https://cangas.gal

Festas de San Roque. Vilagarcía de Arousa

As tradicionais festas en honra a San Roque reformúlanse este ano para garantir a seguridade dos participantes evitando as aglomeracións. É por iso que nesta ocasión non poderá desenvolverse a desenfadada Festa da Auga nin os actos relixiosos centrais do día 16, pero si haberá propostas adaptadas para que veciños e visitantes non falten á súa cita anual co San Roque de Vilagarcía de Arousa. Os actos do combate naval terán lugar de forma simultánea desde tres localizacións diferentes (a capital municipal, O Carril e Vilaxoán) para permitir que poidan ser seguidos por un amplo número de persoas, pero evitando a habitual concentración de xente na praia de Compostela-A Concha.

http://www.vilagarcia.es/

Festa da Malla. Meira

A tradicional colaboración veciñal para realizar algunhas actividades agrícolas é o que inspirou fai xa case 40 anos en Meira o nacemento da Festa da Malla. Con esta celebración os veciños rememoran o labor da malla de cereais, actividade na que os agricultores separaban o gran da palla, para destinalo a fariña ou para forraxe de animais. A demostración deste traballo tradicional compleméntase con mostras de maquinaria e artesanía e degustacións de pratos e produtos típicos.

http://www.concellodemeira.com

O Naufraxio. Laxe

Os sucesos que experimentou en primeira persoa o mariñeiro Avelino Lema e a escenificación que contemplara en Perú animárono a implantar hai xa máis de medio século no seu Laxe natal esta peculiar celebración. O Naufraxio ten lugar cada 17 de agosto, coincidindo cos festexos locais en honra da Virxe do Carme, e propicia que as augas do porto laxense sigan a ser escenario dun simulacro de naufraxio por parte dun grupo de mariñeiros e do posterior milagre polo que un deles que se afogou volve á vida tras a intercesión da Virxe. A situación actual obrigou a suspender os festexos deste ano, pero os seus promotores esperan retomalos no 2021.

http://www.concellodelaxe.com

Festa  do Albariño. Cambados 

Considerada a celebración vinícola máis antiga de Galicia e a segunda de España, a Festa  do Albariño goza dede o ano 2018 da consideración de festa de interese turístico internacional. É un acontecemento popular que ten ao viño como protagonista e que propicia que as rúas de Cambados cheguen a encherse de xente degustando os seus famosos caldos e gozando da festa. Miles de persoas danse cita cada ano na localidade para participar tamén nas súas verbenas e os seus concertos, aínda que nesta ocasión en groso das celebracións que deberían ter lugar durante a primeira fin de semana do mes de agosto foron suspendidas.

Romaría da Tortilla. Laro (Silleda) 

Dende 1989, a Asociación de Amigos da Tortilla de Laro celebra unha das festas máis populares da comarca do Deza, que foi declarada de interese turístico no ano 2013. Miles de persoas reúnense para degustar as tortillas preparadas polos restaurantes e as integrantes da asociación de amas de casa. O pregón, a degustación, os concursos e as actuacións de grupos e orquestras son algúns dos ingredientes dunha celebración prevista para o período comprendido entre o 31 de xullo e o 2 de agosto, pero que foi posposta ata o próximo ano. 

Romaría de Santa Marta de Ribarteme. As Neves

Declarada de interese turístico hai só uns meses, este singular festexo coñecido tamén como a  Romaría dos Cadaleitos, terá que esperar ao 2021 para celebrar como se merece a súa nova consideración. A procesión de cadaleitos con persoas vivas no seu interior que tratan de obter así o favor da Virxe ou mostrarlle o seu agradecemento por unha petición cumprida é o elemento máis orixinal dunha festa cuxo apartado relixioso dá paso despois a unha gran comida campestre.

Festa  do  Pemento. A Arnoia

Este ano a pesar da situación, na Arnoia decidiron continuar coa súa tradicional Festa do  Pemento, pero adaptándoa para evitar riscos e aglomeracións. A festa nada en 1980 e dedicada ao produto por excelencia da horta dese municipio ourensán celebrarase do 31 de xullo ao 2 de agosto. Normalmente, coincide coas festas patronais e reúne a abundante público, que pode gozar de eventos culturais, deportivos, actos relixiosos, oficiais e protocolarios. Este ano unicamente poderanse degustar os pementos nos bares do municipio e para iso haberá que comprar uns  tickets a través da ligazón: https://pementosdearnoia.com/.

Festival de Pardiñas. Guitiriz 

Denominada oficialmente Feira e Festa da Música e da Arte, o Festival de Pardiñas vén sendo organizado dende 1980 pola asociación cultural Os Xermolos coa finalidade de preservar e difundir a cultura galega. Este ano a asociación decidiu presentar un formato renovado adaptándose ás novas medidas de seguridade. Levarán a cabo iniciativas durante as fins de semana de agosto en distintos lugares da localidade. Os actos comezarán o 1 de agosto no Campo da Feira de Parga coa 27 Mostra de Instrumentos de Música Tradicional organizada pola Asociación do Baile e a Música de Tradición Galega. Concluirán o 30 de agosto con actividades musicais nas parroquias de O Vilar e Santa Locaia. O programa inclúe pequenos concertos, proxeccións de películas, presentacións de libros e distintos talleres. 

Festa da Carballeira. Zas 

A primeira fin de semana do mes de agosto é sinónimo de música tradicional en Zas. Desde o ano 1984, a asociación Castro Meda organiza este festival folk polo que pasaron ao longo dos anos os principais grupos e artistas da escena galega e internacional. A música é a gran protagonista desta cita, pero o programa de actividades vai crecendo co paso dos anos complementándose con outras propostas culturais. Ademais, o propio recinto onde se celebra, a  carballeira que lle dá nome, constitúe outro atractivo máis do festival e contribúe a crear a atmosfera especial que alí se respira. Este ano, a música non soará en Zas, pero os seus organizadores prometen regresar con enerxías renovadas no 2021.

Día da Gaita e Romaría a Santa Cruz. Ribadeo

Tamén coñecida como A  Xira, o Día da Gaita e Romaría a Santa Cruz, é unha celebración tradicional que ten lugar cada primeiro domingo de agosto no monte de Santa Cruz. A gastronomía e a música popular son dúas dos principais ingredientes dunha festa que vén celebrando co seu formato actual dende os anos 60, pero cuxos orixes se remontan máis atrás aínda no tempo. O seu carácter multitudinario é, precisamente, o que animou aos seus organizadores, os responsables da Asociación Amigos da Gaita Galega, a suspender a edición deste ano para evitar aglomeracións.

Mostra da Olería. Buño (Malpica)

A artesanía tradicional é o principal aceno de identidade do pobo de Buño, no municipio coruñés de Malpica. Cada ano, chegado o arranque do mes de agosto, os seus artesáns celebran unha Mostra da Olería que atrae a visitantes e turistas de toda Galicia. Os postos de venda conviven no programa con talleres de barro e outras actividades divulgativas destinadas a poñer en valor esta artesanía milenaria. A edición deste ano tivo que ser cancelada, pero os obradoiros e as tendas da localidade, así como o Ecomuseo Forno  do  Forte, seguen abertos para recibir a todos aqueles que queiran coñecer a singular olería de Buño.

Romaría Vikinga. Catoira 

Cada primeiro domingo de agosto os habitantes de Catoira e miles de persoas reúnense nesta localidade situada a beiras do río Ulla para gozar dunha das celebracións máis populares do calendario estival galego. Desde os anos 60, recrean coa axuda dunha réplica dunha embarcación vikinga a toma das Torres do Oeste. Os invasores apagan a súa sede guerreira con viño e unha comida de confraternidade toma a substitución desta lúdica batalla pasada por barro. O enorme poder de convocatoria da festa é o que obrigou a suspender este ano os actos centrais da celebración, aínda que si se organizaron algunhas actividades dirixidas a públicos máis reducidos.

San Fins do Castro. Cabana de Bergantiños

A romaría de San Fins do Castro celébrase cada día 1 de agosto reunindo a fieis e curiosos na carballeira situada xunto á capela homónima. O Berro Seco (unha orixinal coreografía de berros que dirixe o párroco local), o himno de San Fins e a queima do Santo da Pólvora son os elementos máis orixinais e emblemáticos desta celebración na que tampouco faltan outros ritos propios das romarías relixiosas, como o relacionado co poder milagroso das augas da fonte próxima. Do mesmo xeito que ocorre con outras romarías similares, haberá que agardar ao próximo ano para tomar parte nela.

Festival Folclórico Internacional do Emigrante. Reinante (Barreiros)

Outra das celebracións tradicionais que se caeu este ano do calendario festivo é a que ten lugar na parroquia de San Miguel de Reinante (municipio de Barreiros) dende 1980 para homenaxear con música aos emigrantes. A asociación O Arco da Vella é a responsable de que o Festival Folclórico Internacional do Emigrante fose capaz de reunir ao longo destes 40 anos a multitude de grupos de todo o mundo.

Feira  do Bonito. Burela 

Festa de interese turístico nacional, a Feira do bonito celébrase en Bureia desde o ano 1983, coincidindo co primeiro sábado do mes de agosto. O principal obxectivo da festa é reivindicar a historia mariñeira do pobo ademais da súa cultura e gastronomía. Cada unha das súas edicións ofrece entretemento e actuacións musicais con artistas galegos relevantes, pero a estrela da xornada é o delicioso bonito elaborado en distintas preparacións e mesmo sen glute para os celíacos. Este ano non haberá actos oficiais.

Festa  do  Pemento. Herbón (Padrón)

Como algunhas das anteriores, esta celebración ten lugar o primeiro sábado do mes de agosto. Ese día, a parroquia de Herbón, en Padrón, presume dos pementos aos que deu fama internacional cunha celebración que foi declara xa en 1978 de interese turístico. A Orde do Pemento de Herbón concede a produtores e personalidades que difunden e promoven o pemento os títulos de Cabaleiros e Damas. Os organizadores da festa decidiron suspender os actos deste ano, pero emprazan ao público para reencontrarse no 2021.

Festa  do  Pemento. Oímbra

Tamén no municipio ourensán de Oímbra renden homenaxe aos pementos cunha celebración monográfica. A dedicada ao seu pemento branco remóntase ao ano 1997 e consiste nunha comida popular que ten lugar na carballeira da localidade o primeiro domingo do mes de agosto e que está aderezada con concursos, expositores de venda, actuacións e inchables. O concello cancelou os actos deste ano, pero realizará campañas promocionais para estimular a venda deste popular produto.

Festa  do Galo Piñeiro. O Pino

Desde o ano 1999, o municipio coruñés do Pino celebra a Festa do Galo Piñeiro e unha  Mostra Cabalar para exaltar a gastronomía e cultura galega, ademais de recuperar a unha especie de galo con raíces que se remontan á época celta. O programa inclúe unha feira na que se venden animais vivos e concursos nos que son premiados os mellores exemplares. A Mostra Cabalar xunta aos mellores cabalos e eguas de razas galegas e foráneas e permite ao público gozar de espectáculos ecuestres e exhibicións de doma. Dende 2009, tamén se celebra unha Feira Celta, pero este ano todas as actividades tiveron que ser suspendidas así que haberá que esperar ata o 2021 para volver gozar destas populares celebracións do Pino.

Corpus Christi

Ponteareas

Declarada festa de interese turístico internacional, o Corpus Christi de Ponteareas é famoso polas espectaculares imaxes das alfombras florais cubrindo as rúas desa localidade pontevedresa. Nesta ocasión, a tradición que se remonta polo menos a mediados do século XIX terá que ser aparcada ata o 2021, pero os responsables municipais e os representantes dos grupos de alfombristas acordaron realizar unha campaña de difusión deste patrimonio etnográfico a través das redes sociais que sirva para comezar a promocionar xa o Corpus do próximo ano. 

https://www.facebook.com/concelloponteareas/

Festa das Alfombras Florais

Bueu

A celebración do Corpus Christi en Bueu tamén está ligada á imaxe das fermosas alfombras confeccionadas con flores por grupos de veciños e familias enteiras. Tres anos despois da súa declaración como Festa de Interese Cultural, a pandemia tamén obrigou a todas as partes implicadas a buscar fórmulas para reinventarse e manter viva a celebración. A principal opción que se expuxo é a confección dunha única alfombra no exterior da igrexa parroquial.

https://www.facebook.com/asociación-Cultural-Alfombras-de-Bueu-659429704166632/

Alfombras Flores do Corpus Christi

Ares

Hai algo máis dun mes, a Asociación de Alfombras de Ares e o Concello de Ares comunicaban con “gran pesar” a supresión este ano das actividades previstas para a fin de semana do 13 e o 14 de xuño por mor da covid. Lembraban que algúns dos aspectos principais desta celebración (de interese turístico desde o 2011) era o traballo conxunto, man a man, e durante varias semanas dos veciños máis veteranos, e durante a noite previa dos máis pequenos, algo que nas circunstancias actuais resulta imposible de levar a cabo. Os veciños rapidamente fixeron un chamamento para manter o colorido este ano adornando os balcóns das súas vivendas con flores esta fin de semana.

https://www.facebook.com/alfombrasfloralesdeares/

Festa do Corpus Christi

Redondela

A Festa da Coca de Redondela é outra das celebracións que foron aprazadas este ano, e con ela as tradicionais alfombras de Corpus Christi e o resto dos elementos que fixeron que a celebración fose declarada de interese turístico hai xa dúas décadas. Pero os tapices florais volverán estar presentes a través do concurso virtual promovido polo Concello. A intención é que os veciños realicen alfombras ou maquetas en miniatura desde as súas casas, que despois serán valoradas por un xurado e expostas a través das redes sociais municipais.

https://www.facebook.com/redondelaconcello/

Festa da Rosa

Mos

Tamén en Mos optaron por dar o salto ao mundo virtual para non deixar de gozar da súa Festa da Rosa (de interese turístico desde o ano 2014). Este ano a celebración trasládase integramente á web e incluirá actividades tan diversas como talleres, actuacións musicais, espectáculos infantís e vídeos. Non faltará tampouco o pregón inaugural, que este ano correrá a cargo de Anxo Pichel, Xefe de Urxencias do Hospital Álvaro Cunqueiro, nin un concurso infantil de vídeos nas que os nenos poderán dar a coñecer as roseiras das súas vivendas. Máis de medio milleiro de persoas tomarán parte de forma activa nas actividades programadas.

https://www.facebook.com/concellodemos

Festa do Boi

Allariz

A participación veciñal é un dos elementos máis importantes da Festa do Boi (celebración medieval que no ano 2006 foi declarada de interese turístico) e os seus organizadores queren que este espírito se manteña este ano, a pesar da suspensión da celebración. É por iso que a Asociación Xan de Arzúa convocou un concurso de ambientación de fachadas para animar aos veciños a adornar as rúas da localidade con motivos medievais e artísticos e un certame de trobadores en formato vídeo que serán emitidos a través dos seus espazos na internet.

http://www.festadoboi.gal/

Estes festexos, que se celebran cada ano ao redor do 5 de outubro (día do patrón), prolónganse durante algo máis dunha semana. Este ano, é entre o 4 e o 12 de outubro cando teñen lugar, aínda que algúns dos eventos que forman parte do San Froilán prolónganse máis días.

Son, ademais, unhas festas antigas, pois datan de 1754, ano en que se empezou a facer unha celebración popular para acompañar aos festexos relixiosos que tiñan lugar xa desde moitos anos antes, e tal é a importancia que foron alcanzando ao longo dos anos que, en 2006, recibiron a catalogación de Festas de Interese Turístico Nacional.

Entre a programación deste ano destacan os concertos de Goran Bregovic, Rosa Cedrón, Guadi Galego, Sés, Iván Ferreiro e Os Secretos, que poñerán o toque musical a un ambiente xa cheo de alegría e ganas de gozar; pero tamén hai sitio para outras actividades, como degustacións de tapas, presentacións de libros, espectáculos de maxia e gran variedade de eventos deportivos.

Cabe destacar o “Domingo das Mozas”, o seguinte ao día do santo, no que se homenaxea o folclore galego e o traxe tradicional da comunidade. Este día é, quizá, o máis importante das festas de San Froilán. É, desde logo, o máis multitudinario.

Ademais, e ata o 15 de outubro, terá lugar a IV Feira de Artesanía e Gastronomía GASTROARTE, no que numerosos artesáns chegados de todos os recunchos de Galicia e de fóra de Galicia expoñerán os seus produtos. Noutro punto da cidade, outra feira, a Feira de Antigüidades e Coleccionismo. Opcións para todos.

E para os máis pequenos, o San Froilán Miúdo, unha serie de actividades pensadas para eles e que inclúen talleres, xogos, teatro e música.

Pero non se pode falar de San Froilán sen mencionar as súas tradicionais casetas do polbo, que ofrecen este delicioso manxar na súa receita máis tradicional durante os días de festexos e mesmo nos días previos e posteriores tamén. E é que son miles as persoas que se chegan cada ano para probar o polbo. Este ano, tedes ata o 1 de novembro para achegarvos vós tamén a saborealo.

Finalmente, o último día resérvase para a Feira Medieval na praza da Catedral e nos seus arredores, que supón unha viaxe á Idade Media para todo aquel que o visita e que finaliza cun banquete medieval ao que segue un espectáculo pirotécnico que pon o broche final a unhas festas difíciles de esquecer. Quen as coñece, sábeo.

Así que antes de poñer fin á tempada de festas por este ano, é imperativo pasarse por Lugo. Non te arrepentirás.

Esta romaría é tan antiga como a fundación da súa primeira capela, nos séculos XI e XII, e está declarada Festa de Interese Turístico Nacional. Celébrase durante o segundo fin de semana do mes de setembro, sendo o domingo o momento culminante da celebración cunha procesión que percorre varias rúas de Muxía camiño da Igrexa de Santa María, onde se acolle á Virxe ata o día seguinte.

Son milleiros de persoas as que alagan as rúas da vila durante eses días para honrar á súa patroa. As xentes chegan peregrinando desde lugares afastados para gozar desta festa onde se conxuntan perfectamente a devoción e a diversión. O camiño que conduce ao santuario, bordeado polos típicos postos de velas e roscas, é un fervedoiro de xente que se dirixe á misa. Ao finalizar esta, a Virxe sae en procesión ata o porto, onde realiza a bendición das augas. Ese día, ademais de degustar as caldeiretas de peixe típicas da zona, tamén se visitan as súas famosas pedras. E é que a historia cultural de Muxía vai ligada tanto ao Santuario da Barca como ás Pedras da súa contorna.

Pero, sabías por que?

Conta a lenda que cando Santiago predicaba o Evanxeo por estas terras, nun momento de desolación debido ao pouco éxito logrado na súa predicación, recibiu a visita da Virxe sobre unha barca de pedra na que remaban anxos, o que lle infundiu ánimos para que o apóstolo continuase co seu labor evanxelizador. Como proba da súa aparición, a barca da Virxe quedou plasmada nas rocas. Anos despois, descubriuse a imaxe da Virxe baixo o temón da barca e procedeuse ao seu traslado á igrexa parroquial pero, de forma inexplicable, volveu aparecer no seu lugar orixinal. Ante este milagroso feito, os habitantes de Muxía decidiron construír un santuario para honrar á Virxe, e é nos arredores deste santuario situado xunto ao mar onde se atopan as rocas usadas nun rito culto pagán que logo foi cristianizado. Son a “Pedra de Abalar”, a “Pedra dos Cadrís”, a “Pedra dos Namorados” e a “Pedra do Temón”.

Este culto ás pedras, moi habitual en Galicia, probablemente deba a súa orixe á época prerrománica e, segundo parece, a súa cristianización débese aos monxes de Muxía. A “Pedra dos Cadrís” é de visita indispensable para todos aqueles que padezan problemas reumáticos, para o que han de pasar por baixo dela nove veces. A “Pedra de Abalar” produce ao moverse un son misterioso ao que a tradición popular atribúe multitude de poderes. Segundo contan, o son só se produce en caso ser inocente e estar libre de pecado. Tamén hai quen di que a pedra emite o seu son por si soa como aviso dun naufraxio ou algunha outra desgraza. A “Pedra do Temón” debe o seu nome a que, sempre segundo a lenda, é o temón da barca na que se apareceu a Virxe. Por último, a “Pedra dos Namorados”, a única das pedras da Barca cuxa tradición non se relaciona coa lenda mariana. Ten forma de asento cun gran respaldo no cal as parellas se prometen amor e fidelidade.

Todo isto fai que a Romaría de Nosa Señora da Barca sexa, por tanto, unha das máis máxicas.

Non tes ganas de descubrila?

Como os propios organizadores din, trátase de toda unha viaxe ao século XV no que participa toda a cidade, e unha vivencia única que nos achega ao tempo do privilexio concedido a Pontevedra polo rei Enrique IV no ano 1467, en virtude do cal se autorizaba a celebración dun mercado libre de impostos dun mes de duración, os quince últimos días de agosto e os quince primeiros días de setembro. A concesión da Feira Franca coincide cun período de puxanza económica na cidade, que se prolonga ata finais do século XVI. A pesca e o comercio eran entón os dous alicerces do desenvolvemento económico da cidade, naquel momento a máis poboada de Galicia.

A Feira, que actualmente ten lugar na zona monumental da cidade o último fin de semana de setembro de cada ano, é rescatada no ano 2000 coa organización de diversas actividades lúdicas de raíces históricas que van desde a representación do transporte do viño ou o imperdible torneo medieval, ata os espectáculos de cetrería, tiro con arco, esgrima ou as exhibicións de música e danza que enfeitizan as xornadas do venres para partir do atardecer, pero sobre todo o sábado. Pura maxia que, xunto cos bailes, os xantares entre amigos e as ganas de pasalo ben, enche a cidade de xente que sabe que, ese día, a alegría é a que vai reinar. Ademais, cada  edición dedícase a celebración a un tema concreto, polo que nestes últimos anos fixeron unha viaxe ao mundo dos Irmandiños, homenaxearon a agricultura e o comercio e volveron cantar cantigas de amor, escarnio e maldicir. En 2016, a homenaxe foi para a música.

Tal foi a acollida desta festa entre a xente de Pontevedra co paso dos anos, que se fixo necesario estender os límites do espazo da festa de maneira paulatina, ata abarcar na actualidade a totalidade da zona monumental e mesmo outras áreas limítrofes. A Praza da Ferraría  mantén a súa condición de centro neurálxico e consolídase ano a ano como o lugar elixido para as representacións de oficios tradicionais. A Praza de Santa María acabaría por acoller á maior parte dos artesáns e é na Alameda e na Praza de Curros Enríquez onde se distribúen os postos de alimentación.

O que fai especial a esta feira, declarada Festa de Interese Turístico de Galicia no ano 2013, son os miles de persoas que se visten de época para comer nas prazas e rúas, ataviadas para a ocasión con mesas cuxa decoración segue as normas estéticas da segunda metade do século XV. Ademais, músicos chegados de todas partes enchen de música o ambiente, facendo que tan só o mero feito de darse un paseo polas rúas da cidade do Lérez sexa unha festa. É un auténtico festival de sabores e cores!

Bailes eternos, sorrisos compartidos e emocións de todo tipo son o ingrediente final deste evento ao que todo o mundo debería acudir polo menos unha vez na vida.

Así que xa sabes… Se queres poñerlle punto final ao verán ao grande, lembra: 1 e 2 de setembro en Pontevedra.

Unha das singularidades desta celebración é que a ela acoden mulleres a pedirlle a San Ramón un fillo. Trátase dunha romaría que, aínda que data do século XVIII, está vinculada a ritos pagáns que se perden no tempo ao redor de gravados con forma de serpe, símbolo da fertilidade desde tempos inmemoriais, que se poden observar en dúas pedras a uns metros da ermida de San Ramón. Ademais, non só é unha das festas máis antigas de Galicia, senón que ademais é a romaría campestre máis antiga que se celebra ininterrompidamente.

Segundo contan, a primeira festa foi promovida polo que era cura da zona o 22 de agosto de 1756. Ese ano, celebrouse unha misa e fixéronse outros sufraxios en devoción do santo e das ánimas do purgatorio. Despois, fíxose unha novena a San Ramón de modo que coincidise a última das misas co último día de agosto, e nese último día celebrouse por primeira vez a festa, que todos os anos reúne a fieis de toda condición que se achegan a Bealo a honrar ao seu santo. Din tamén que o mesmísimo Castelao atopou inspiración nesta festa para debuxar algunha das súas famosas “Estampas de cegos”.

A esta festa moita xente vai de romeu, acampa no Campo dos Outeiriños a noite do día 30 e queda alí ata a madrugada do 31, despois de gozar dun día de xantar, sesión de viños e orquestras. Durante a mañá do día 31 as misas na ermida repítense cada media hora e a ela acoden mulleres en busca dun parto feliz ou dun embarazo, e é na última delas na que se xuntan maior número de mulleres, as cales levan ao santo en procesión. Como dicía unha antiga copla, “As mulleres cando paren / lémbranse de San Ramón”.

Orquestras, sesión de viños e comida popular completan unha romaría que se alonga ata o anoitecer nun marabilloso espazo natural rodeado de interesantes restos arqueolóxicos e etnográficos.

É dabondo coñecido que Galicia é terra de maxia, de meigas, de lendas e de crenzas, e son precisamente romarías como esta as que fan que todo aquel que vén de lonxe e quere coñecer a nosa terra se mergulle un pouco máis na nosa cultura e na nosa identidade, polo que desde aquí che recomendamos a Romaría de San Ramón de Bealo. Ti só tes que ir… e deixarte levar.