Corazón de auga

Desde o nacemento na comarca luguesa da Ulloa ata a desembocadura na ría de Arousa, o río Ulla percorre uns 130 quilómetros. Por lonxitude é o terceiro río galego, tras o Miño e Sil, e serve completamente de límite provincial entre A Coruña e Pontevedra. Por ambas as beiras recibe as achegas de múltiples afluentes que forman unha extensa rede fluvial no centro de Galicia. Pola dereita, o río de Santiago de Compostela, o Sar cantado por Rosalía de Castro. Pola esquerda, o Deza que dá nome a unha das comarcas de forte tradición gandeira máis puxantes da comunidade.

A paisaxe amósase, daquela, moldeada pola actividade humana tradicional. Terra de camiños entre prados e os grandes pazos como o de Oca (A Estrada) ou o de Santa Cruz de Ribadulla (Vedra), con xoias vexetais nos respectivos xardíns. Por iso mesmo un bo lugar para observar as ribeiras fluviais son as numerosas pontes cargadas de significados históricos.

Con todo, en ocasións a natureza do río reclama a súa bravura en fervenzas de altos voos. A máis soada é a do río Toxa, tributario do Deza, polos seus 25 metros de caída. Fermosos sendeiros conducen ata o cadoiro e comunícano coa contorna do mosteiro de Carboeiro que é outro dos atractivos da zona.