Do marisco ao peixe, pasando polos viños con denominación de orixe galega, propoñémosche un percorrido por algunhas das festas gastronómicas de Galicia declaradas de Interese Turístico. Imos aló!

Festa da Lagosta e da Cociña Mariñeira na Guarda

Do 3 ao 7 de xullo

A lagosta atlántica é a gran protagonista desta celebración que rende homenaxe a un dos produtos máis emblemáticos da Guarda. Ademais das degustacións de marisco e cociña mariñeira, o programa inclúe música, teatro, unha feira de artesanía e visitas guiadas pola Ruta das Cetáreas, que permite coñecer a historia da conservación tradicional do marisco na vila.

Festa do Polbo de Mugardos

11 de xullo

Dentro das Festas do Carme, Mugardos dedica unha xornada ao seu prato máis representativo: o polbo á mugardesa, elaborado cunha característica salsa de cebola e pementos. Máis dun milleiro de quilos de polbo sérvense cada ano no paseo marítimo grazas ao traballo de centos de voluntarios, nun ambiente animado por charangas e música popular.

Festa da Pescada do Pincho de Celeiro

18 de xullo

A pescada capturada artesanalmente con anzol protagoniza esta cita gastronómica nun dos portos pesqueiros máis importantes de Galicia. Os visitantes poden degustala en diferentes receitas tradicionais mentres gozan da música e da tradicional queimada. A Pescada do Pincho de Celeiro foi o primeiro produto fresco do mar recoñecido co selo Galicia Calidade.

Festa da Vieira de Cambados

Do 16 ao 19 de xullo

Cambados celebra a única festa dedicada á vieira comercializada no porto de Tragove. Degustacións, demostracións culinarias, concursos gastronómicos, actividades náuticas e música mariñeira converten esta cita nunha das máis concorridas do verán, nun contorno de gran valor patrimonial xunto á ría de Arousa.

Festa do Viño Albariño de Cambados

Do 28 de xullo ao 2 de agosto

Considerada unha das grandes celebracións do viño en Galicia, reúne miles de visitantes arredor das adegas da D.O. Rías Baixas. Pasear pola rúa da Calzada, degustando albariños directamente dos seus produtores, é unha experiencia imprescindible, xunto con concertos, actividades culturais e o prestixioso concurso oficial de cata.

Feira do Bonito de Burela

Do 1 ao 2 de agosto

Burela, un dos principais portos boniteiros de Galicia, dedica a súa gran festa ao bonito do norte. Durante a fin de semana pódense degustar distintas elaboracións deste peixe mentres a localidade se enche de música, actividades culturais e arte urbana grazas ao certame internacional de pintura mural Amarte.

Festa do Percebe de Aguiño

Do 2 ao 8 de agosto

O percebe de Aguiño, recollido nalgúns dos cantís máis expostos da costa galega, protagoniza esta celebración que pon en valor o traballo artesanal dos percebeiros. Showcookings, obradoiros mariñeiros, música tradicional e degustacións achegan ao visitante un dos mariscos máis apreciados do Atlántico.

Festa do Mexillón e do Berberecho de Vilanova de Arousa

Do 7 ao 10 de agosto

Esta celebración homenaxea dous produtos fundamentais para a historia conserveira e a economía local: o mexillón e o berberecho. As degustacións gastronómicas combínanse con actividades populares e unha gran implicación veciñal, reflectindo o forte vínculo entre a tradición mariñeira e a identidade do municipio.

Festa da Lamprea Seca de Arbo

Do 8 ao 10 de agosto

Arbo demostra que a lamprea tamén pode gozarse fóra de tempada grazas á súa tradicional elaboración en seco. Durante a festa é posible degustala en distintas receitas, acompañada de viños da D.O. Rías Baixas, ademais de participar en actividades populares, feira de artesanía e visitas ao Centro de Interpretación do Viño e da Lamprea.

Festa do Polbo do Carballiño

10 de agosto

Unha das grandes referencias gastronómicas de Galicia reúne cada ano milleiros de persoas arredor do polbo preparado polas históricas polbeiras de Arcos. O Parque Municipal convértese nunha gran romaría onde, ademais do polbo, non faltan o viño do Ribeiro, o pan de Cea, a empanada e a música tradicional.

Festa da Ameixa do Carril

10 de agosto

A ameixa do Carril é a protagonista desta cita gastronómica que se celebra xunto á ría de Arousa, con vistas á illa de Cortegada. Durante a fin de semana pódense degustar diferentes preparacións, especialmente a clásica ameixa á mariñeira, acompañadas de viño albariño e un concurso de cociña dedicado a este prezado bivalvo.

Festa da Anguía e Mostra da Caña do País de Valga

Do 23 ao 31 de agosto

Esta celebración combina a degustación de anguía do río Ulla coa tradición das augardentes artesanais elaborados en Valga. Ademais de probar diferentes receitas e destilados, o programa inclúe unha popular queimada, demostracións tradicionais, concertos e actividades culturais para toda a familia.

Festa do Viño do Condado do Tea en Salvaterra de Miño

Do 29 ao 31 de agosto

A Fortaleza de Salvaterra acolle unha das festas do viño máis veteranas de Galicia. Os viños da subzona Condado do Tea da D.O. Rías Baixas acompáñanse de gastronomía local, concertos e as populares noites gastronómicas. O domingo celébrase o nomeamento de confrades e a elección dos Viños Deliciosos do ano.

Cada unha destas celebracións é unha oportunidade para descubrir o territorio a través dos seus produtos, coñecer as tradicións das súas vilas e gozar do ambiente festivo que caracteriza o verán galego.

Neste artigo destacamos especialmente aquelas celebracións declaradas Festa de Interese Turístico Internacional e de Galicia.

Semana Santa de Viveiro (Festa de Interese Turístico Internacional)

A Semana Santa de Viveiro, en Lugo, é unha das máis antigas e emblemáticas de Galicia. As súas procesións percorren as rúas con numerosos pasos, algúns articulados, con imaxes relixiosas de gran valor artístico. As confrarías locais enchen de recollemento e solemnidade o centro histórico, creando un ambiente profundamente espiritual que atrae miles de visitantes cada ano.

Semana Santa de Ferrol (Festa de Interese Turístico Internacional)

Ferrol celebra máis de vinte procesións ao longo de oito días, desde o Domingo de Ramos ata o de Resurrección. Entre os actos máis destacados atópanse o Santo Encontro, a procesión do Santo Enterro e a nocturna dos Caladiños, con tambores e recollemento. Participan centos de confrarías e miles de fieis e visitantes.

Festa do Santísimo Cristo de Fisterra (Interese Turístico de Galicia)

No punto máis occidental de Europa, Fisterra combina tradición relixiosa cunha paisaxe natural impoñente. A festa destaca polas representacións da Paixón de Cristo e a Danza de Nosa Señora das Areas, unha danza tradicional que se celebra o Domingo de Resurrección e que reúne veciños e visitantes en movemento e música festiva.

Semana Santa de Cangas (Interese Turístico de Galicia)

En Cangas, Pontevedra, as procesións do Xoves e Venres Santo destacan pola participación de mozos e confrarías que recrean pasaxes da Paixón con gran emoción e devoción.

Semana Santa de Paradela en Meis (Interese Turístico de Galicia)

Os veciños de Paradela recrean con realismo escenas da Paixón, como a entrada triunfal en Xerusalén, a Última Cea ou a crucifixión, transformando as rúas nun escenario vivo cheo de historia.

Semana Santa de Betanzos (Interese Turístico de Galicia)

En Betanzos, as procesións combínanse con actos culturais, como ciclos de música sacra, convertendo o seu centro antigo nun marco excepcional para vivir estas tradicións.

Semana Santa de Mondoñedo (Interese Turístico de Galicia)

Mondoñedo mantén un carácter sobrio e recollido, con celebracións centradas na espiritualidade e na tradición, reflectindo a historia centenaria da localidade e a súa vinculación coas confrarías e ritos antigos.

Semana Santa de O Carballiño (Interese Turístico de Galicia)

Celebrada desde finais do século XIX, combina a solemnidade das procesións cunha programación cultural ampla. Organizada pola Confraría da Vera Cruz, inclúe a Procesión de Traslado da Virxe Dolorosa, a Procesión do Cristo da Saúde e a Procesión Gloriosa da Resurrección, acompañadas de bandas de música, corais e a interpretación de saetas.

Semana Santa de Santiago de Compostela (Interese Turístico de Galicia)

Na capital galega, as procesións percorren monumentos históricos e a Catedral de Santiago, ofrecendo un marco único para vivir a Semana Santa. Desde a bendición de ramos ata o Santo Enterro, a cidade combina tradición relixiosa cun vibrante ambiente urbano.

Semana Santa de Lugo (Interese Turístico de Galicia)

A Semana Santa en Lugo destaca por actos singulares como a Tamborrada do Luns Santo, na que participan todas as confrarías locais, e a saída do Santísimo baixo palio, un momento de grande emoción para fieis e visitantes.

Ademais das celebracións, a Semana Santa é a oportunidade perfecta para:

• Explorar cada zona e descubrir os seus recunchos históricos.
• Desfrutar da gastronomía galega, desde tapas ata pratos tradicionais.
• Mergullarse na cultura local e vivir a Semana Santa como un auténtico galego.

Comeza xa a planificar a túa escapada!

O entroido galego —tamén chamado antroido ou introido, entre outras denominacións é, ademais, unha manifestación de longa tradición popular, especialmente arraigada na provincia de Ourense, onde se conservan rituais, personaxes e costumes propios.

Na actualidade, a importancia do entroido é tal que once carnavais galegos contan co recoñecemento oficial de Festa de Interese Turístico. Ademais, máis de 175 concellos de Galicia declaran festivo o luns ou o martes de entroido, ou mesmo o mércores de cinza, convertendo estas datas nunha celebración colectiva que se vive en todo o país.

A continuación, presentamos a programación completa dos entroidos galegos recoñecidos como de interese turístico:

XINZO DE LIMIA – Festa de Interese Turístico Internacional

Sábado, 7 (Sábado de Corredoiro)

• 20:00 h. Festival Novas Músicas. Isma B b2b Alex Vigo. Skarmenta b2b Eyra. Jay Rodric b2b Jackloops. 9noa. Pasarrúas: 
• 21:15 h. Bloco Trifulka (Batukada). 
• 22:00 h. Armando Jarana. 23:00 h. Sound Band. 
• 00:00 h. Bloco Trifulka (Batukada). 
• 00:00 h. Armando Jarana. 
• 01:00 h. Sound Band. 
• 02:00 h. Armando Jarana.

Domingo, 8 (Domingo de Corredoiro)

• 12:00 h. Museo Galego do Entroido: Xuntanza de Pantallas e grupos de Pantallas para posteriormente chegar todas xuntas ata a Praza Maior pola Rúa Dous de Maio e Avenida de Madrid. 
• 12:00 h. Sound Band. 
• 13:00 h. Armando Jarana. 14:00 h. Sound Band. 
• 18:00 h. Sound Band. 19:00 h. Armando Jarana. 
• 19:00 h Actuación da gran Orquestra París de Noia na Praza de San Roque. 
• 20:00 h. Sound Band. 
• 21:00 h. Armando Jarana.

Venres, 13 (Venres de Entroido)

• 11:30 h. Comezo Avda de Madrid (cruce San Sebastián), continúa por Avda de Madrid, Avda de Ourense e Rúa Marcelo Macías, rematando no CEIP Carlos Casares, coa animación musical das charangas: A Felga, Tatoo, CLK, Bandiños Band e Achicoria. 
• 18:00 h. Festa animación infantil na Praza Maior. 
• 21:00 h. II Festa Glam, coa actuación estelar de Locomía. Pasarrúas: 
• 22:00 h. Charanga La Nota. 
• 23:00 h. Charanga Élite. 
• 23:30 h. Bloco Trifulka (Batucada). 
• 00:00 h. Charanga La Nota. 
• 01:00 h. Charanga Élite.

Sábado, 14 (Sábado de Entroido)

• 12:00 h. Charanga La Nota. 
• 13:00 h. Charanga La Nota. 
• 14:00 h. Charanga Élite. 
• 17:00 h. Concerto AMDL. 18:00 h. Charanga Élite. 
• 18:00 h. Festival da Canción Humorística do Entroido 2026, Praza Maior. Pasarrúas:
• 19:00 h. Charanga Los Fugitivos. 
• 20:00 h. Charanga Patalea. 
• 21:00 h. Charanga Élite. 
• 22:00 h. Charanga Achicoria. 
• 23:00 h. Charanga Los Fugitivos. 
• 23:00 h. Charanga Louband. 
• 00:00 h. Charanga Achicoria. 
• 00:00 h. Charanga Patalea. 
• 01:00 h. Charanga Los Fugitivos. 
• 01:00 h. Charanga Louband. 
• 02:00 h. Charanga Patalea.

Domingo, 15 (Domingo de Entroido)

• 12:00 h. Charanga Patalea. 
• 13:00 h. Charanga Achicoria. 
• 13:00 h. Charanga BB+ (Concerto Estático) Praza Maior. 
• 14:00 h. Charanga Patalea. 
• 18:00 h. Charanga Brass Dass. 
• 19:00 h. Orquesta Miramar, Praza de San Roque. Pasarrúas: 
• 19:00 h. Charanga Fugitivos. 
• 19:00 h. Charanga Patalea. 
• 20:00 h. Charanga BB+. 
• 21:00 h. Charanga Brass Dass. 
• 22:00 h. La Duendeneta, Praza Maior.
• 23:00 h. Charanga Achicoria. 
• 00:00 h. Charanga Fugitivos. 
• 01:00 h. Charanga Brass Dass. 
• 02:00 h. Charanga Fugitivos.

Luns, 16 (Luns de Entroido)

• 13:00 h. Sesión vermú na Praza Maior, La Duendeneta. 
• 12:00 h. Charanga BB+. 13:00 h. Grupo Brass Dass. 
• 14:00 h. Charanga Achicoria. Pasarrúas: 
• 18:00 h. Animación Infantil, Praza Maior. 
• 19:00 h. Charanga Brass Dass. 
• 20:00 h. Charanga BB+. 21:00 h. Charanga BCB. 
• 22:00 h. Bloco Trifulka (Batucada). 
• 22:00 h. Grupo Brass Dass. 
• 23:00 h. Charanga BCB. 
• 23:00 h. Charanga BB+. 
• 00:00 h. Charanga Achicoria. 
• 00:00 h. Charanga Stacazzo. 
• 01:00 h. Charanga BCB. 
• 01:00 h. Concerto Festicultores Troupe, Praza Maior. 
• 02:00 h. Charanga Stacazzo.

Martes, 17 (Martes de Entroido)

• 12:00 h. Charanga Bandiños Band. 
• 12:00 h. Charanga Stacazzo. 
• 13:00 h. Charanga BCB. 
• 14:00 h. Grupo Stacazzo. 
• 17:00 h. Gran Desfile do Entroido animado polas charangas: A Felga, Bandiños Band e CLK. 
• 18:00 h. Charanga Stacazzo. 
• 19:00 h. Grupo M3, Praza de San Roque. 
• 19:00 h. Charanga BCB. 
• 20:00 h. Charanga Stacazzo. 
• 21:00 h. Grupo BCB.

Mércores, 18 (Enterro da Sardiña)

• 20:00 h. Solemne Procesión coa Sardiña acompañada da AMDL. Praza Maior, Rúa San Roque, Rúa Toural, Rúa, Dous de Maio, Avda de Madrid, Avda de Ourense, Praza Maior.
• 21:45 h. Testamento da Sardiña. Praza Maior
• 22:30 h. Queima da Sardiña . Praza Carlos Casares

Sábado, 21 (Sábado de Piñata)

• 18:00 h. Festa da Cucaña. Praza Maior
• 20:00 h. Baile de Mascaritas e capuchóns, coa animación musical do Dúo Élite. Praza Maior.

Domingo, 22 (Domingo de Piñata)

• 12:00 h. Pacharanga Sound Leon. 
• 13:00 h. Charanga BCB. 
• 14:00h. Pacharanga Sound Leon. 
• 17:00 h. Pacharanga Sound Leon.
• 17:00 h. Festa da Piñata. Praza Maior
• 19:30 h. Entrega de premios desfile Entroido 2026.
• 18:00 h. Charanga BCB
• 19:00 h. Actuación da Orquestra Compostela. Praza de San Roque
• 19:00 h. Pacharanga Sound Leon.
• 20:00 h. Charanga BCB
• 21:00 h. Descolgamento do Meco. Praza Maior

VERÍN – Festa de Interese Turístico Nacional

Sábado, 7 (Sábado de Capuchón)

• 12:30 h. Sesión vermú na Praza García Barbón a cargo da charanga Támega, percorrido ata a rúa Irmáns Moreno con animación musical. 
• 14:30 h. Comida Popular do Capuchón no Pavillón de Deportes de Verín. 
• 17:00 h. Animación musical na rúa Irmáns Moreno coa charanga Támega. 
• 19:00 h. Baile de Capuchóns na rúa Montemaior, con música de Trebón do Mildeu e DJ Óscar Conde. O capuchón é outro traxe tradicional do Entroido de Verín. As primeiras referencias documentadas remóntanse a 1914. Consiste nunha especie de sotana ou túnica, negra ou estampada, cunha capucha que cobre a cabeza, mentres que a cara se agocha tras unha máscara. É un traxe sinxelo e accesible, e moi colorido, empregado tanto por nenos como por adultos, cuxo principal propósito é xogar co anonimato, interrogando a coñecidos sen revelar a identidade.

Domingo, 8 (Domingo Corredoiro)

• 11:30 h. Concentración popular de Cigarróns e desfile polo centro da vila (aprox. 1 h). Dende a Avenida de Castela, será un ano máis, o punto de inicio do desfile máis esperado cos Cigarróns de Verín. Con saída da Avenida de Castela, percorrerán a Avda Luis Espada, Rúa Alameda ata Praza da Alameda. Acompañamento de Charangas durante o desfile: 
• 11:30 a 14:00 h. Los Támega, Noroeste, Airiños do Cereixo. 
• 12:30 h. A Gramola. 
• 13:00 h. Os Cigarróns agardarán a saída dos fieis das dúas igrexas da vila. 
• 13:30 h. Pregón Oficial na Praza García Barbón. 
• 17:00 a 20:00 h. Noroeste e Pataghullos. 
• 19:00 a 22:00 h. Orquestra Salsarena.

Xoves, 12 (Xoves de Comadres)

• 11:45 h: Desfile Infantil do Entroido. Participan centros de ensino da comarca de Verín. Recorrido: Desde o entroncamento de Canella Cega coa rúa Cabreiroá, rúas Deputación, Luís Espada e Lisa, para finalizar na Praza García Barbón. 
• 11:30 a 14:00 h. Los Támega, Noroeste, Vakapinta, MIL9, TDB. Pola noite, Desfile de Comadres desde San Lázaro ata a Praza García Barbón. Baixada da comitiva e de Don Carnal polo Camiño Real, saúdo da Raíña do Entroido, dona Elena, na Casa do Escudo, e percorrido ata a Praza García Barbón. 
• 21:00 a 1:00 h. Charangas: Los Támega, Noroeste, Vakapinta, MIL9, TDB, Nova Trives. Praza García Barbón. 
• 23:00 h Animación a cargo de Enjoy Eventos e A Gramola. 
• 00:00 h. Descenso da comitiva polo camiño real, encabezada por Don Carnal. Barrio de San Lázaro (Casa do Escudo). 00:30 h. A Raíña recibirá a comitiva e dirixiranse a Praza García Barbón para dar a benvida ás longas noites de festa no Entroido de Verín.
•  01:00 a 4:00 h: Orquestra Marbella.

Venres, 13 (Venres de Compadreo)

• 11:30 a 13:30 h. Como Queiras Band. 
• 19:00 h. Desde o barrio de San Lázaro sairán dous carros do compadreo cara á rúa Irmáns Moreno, onde os entroideiros/as degustarán viño e o tradicional porco o espeto. Música da carrada: Festicultores Troupe. 
• 19:00 a 22:00 h. Como Queiras Band. Rúas de Verín. 
• 20:00 h. Disco Móbil Space. Rúa Irmáns Moreno. 
• 00:30 a 3:30 h. Orquestra Miramar. Praza García Barbón.

Sábado, 14 (Sábado de Entroido)

• 11:30 a 14:00h: As charangas Jalácticos e Airiños do Cereixo percorrerán as rúas. 
• 17:00 a 22:00 h: Circuíto de charangas polas rúas de Verín: Montemaior, Lisa, da Cruz, prazas do Cigarrón e García Barbón, Os Kokakolas, Airiños do Cereixo, Jalácticos e Los Támega. Praza García Barbón -. Orquestras. 
• 19:00 a 20:00 h: Pappaquino. 
• 20:00 a 03:30 h: La Oca Band. 
• 00:00 a 03:30 h. Alkar.

Domingo, 15 (Domingo de Entroido)

• 12:00 h. Gran desfile de Cigarróns, comparsas e carrozas (aprox. 1h e 30m). Acompañamento de charangas no desfile: Los Támega, Vakapinta, Noroeste, TDB, Como Queiras Band. Gran desfile matinal dende a Avda de Castela percorrendo as principais rúas da vila de Verín, para finalizar o percorrido na Praza Alameda. Cigarróns, comparsas e carrozas ofrecerán aos miles de asistentes que recibe Verín o domingo de Entroido, un espectáculo cheo de música, cor, orixinalidade e humor que se prolongará ate a hora de xantar. 
• 17:00 a 22:00 h: Noroeste, Vakapinta, TDB e Como Queiras Band. Praza García Barbón – Orquestras. 
• 19:00 a 22:00 h: Triunfo. 
• 00:30 a 3:30 h: La Banda de Ayer.

Luns, 16 (Luns de Entroido)

• 11:30 a 14:00 h: Xuntaza e Os Kokakolas. Pola tarde, Pavillón Municipal de deportes. Entroido infantil. 
• 17:00 -20:00 h Animación musical: Disco móbil Verbena. Obradoiros e actividades infantís. Tradicionalmente día da fariñada en Verín, de xeito espontáneo a Praza García Barbón teñirase de branco un ano máis. Centro da Terceira Idade da Alameda. Baile de Entroido coa charanga Xuntanza. Centro Solleira: Baile de Entroido coa Charanga Xuntanza.
• 17:00 a 20:00 h: Támega e Xuntanza. Praza García Barbón – Orquestras. 
• 17:00 a 20:30h: Disco Móbil Mono. 
• 20:30 a 22:00 h. JB Son. 
• 00:30 a 02:30 h. JB Son.

Martes, 17 (Martes de Entroido)

• 11:30 a 14:00 h. Charangas Vakapinta e Xuntanza. 
• 16:30 h. Dende a Avda de Castela, volverán a desfilar, cigarróns, comparsas e carrozas. 
• 16:30 h. Rúas de Verín. O derradeiro desfile repleto de máscaras, disfraces e grandes doses de humor. Acompañamento de charangas durante o percorrido do desfile – Noroeste, Os Kokakolas, Los Támega, Xuntanza e Vakapinta. Praza García Barbón – Orquestras. 
• 19:00 a 22:00 h: Grupo América. 
• 00:30 a 3:30 h: Magos.

VIANA DO BOLO “ENTROIDOS DO ORIENTE OURENSÁN” – Festa de Interese Turístico Nacional

Sábado, 7

• 11:00 h. Comparsa na Aldea de San Mamede
• 17:00 h. Comparsa na aldea de Pradocabalos
• 20:00 h. Fariña e fulións.

Xoves, 12 (Xoves de Comadres)

• 00:00 h. Colga da Lardeira
• 11:00 h. Desfile infantil do CEIP Bibei e fulión do IES Carlos Casares
• 19:00 h. Charanga CLK. Bares de Viana e Praza Maior
• 20:00 h. Fariñada e fulións
• 21:00 h. Charanga Alegría. Restaurantes
• 00:00 h. Disco Móvil A Pimentoneta. Praza Maior.

Sábado, 14 (Sábado de Entrudio) 

• 11:00 h haberá comparsa na aldea de Quintela de Edroso
• 17:00 h comparsa na aldea de Pinza 
• 20:00 h fariñada e fulións. 

Domingo, 15 (Domingo Gordo)

• 11:30 h sairá o desfile de fulións, boteiros e carrozas dende a rúa Toural ata a Praza María Pita.
• 15:00 h celebrarase o xantar da 54ª edición da Festa da Androlla
• 19:00 h continuarán os fulións 
• 20:30 h actuará o Grupo América de Vigo na Praza Maior. 

Luns, 16 (Luns de Entrudio)

• 16:30 h haberá un desfile do fulión infantil dende a rúa Toural ata a Praza Maior
• 17:30 h xogos e animación para nenos e nenas na Praza Maior e actuación de mini disco infantil
• 20:00 h terá lugar o fulión trapalleiro. 

Martes, 17 (Martes de Entrudio)

• 12:00 h saíranse os fulións e boteiros dende a rúa Toural con vermú no Cabo da Vila, ás 16:00 h haberá fariña e fulións
• 23:30 h saída dos fulións desde o pavillón ata a Praza Maior
• 00:00 h terá lugar a queima dos lardeiros
• 00:15 h comezará o baile e concurso de disfraces coa actuación dunha discomóbil CDC. 

Mércores, 18 (Mércores de Cinsa)

• 18:00 h celebrarase o Enterro da Sardiña
• 19:00 h haberá sardiñada e torradas no Cabo da Vila. 

MANZANEDA “ENTROIDOS DO ORIENTE OURENSÁN” – Festa de Interese Turístico Nacional

Xoves, 12

• Xoves de Comadres

Sábado, 14

• Visita do pobo de Vilar a Raigada
• Tarde de fariña na Parroquia
• Visita do pobo de Langullo a Borruga 
• Cubeiros
• Visita do pobo de Bidueira a Requeixo 
• Cea da Lardeira

Domingo, 15

• Ronda de Fulión na parroquia

Luns, 16

• Ronda dos Gusanitos na vila de Manzadeda

Martes, 17

• Ronda de “Fulións” na vila de Manzaneda
• Xantar popular

VILARIÑO DE CONSO “ENTROIDOS DO ORIENTE OURENSÁN” – Festa de Interese Turístico Nacional

Venres, 13 (Cea de Comadres)

• O venres posterior ao Xoves de Comadres, onde se colga a lardeira e as protagonistas son as mulleres.
• Vilariño de Conso reúne ás comadres da localidade no albergue (para apuntarse: 653565479)
• A esta celebración súmase o desfile dos fulións das distintas parroquias, cada unha liderada polo seu boteiro e co seu ritmo único, composto pola unión da percusión de bombos e tambores co son das gadañas e outros apeiros de labranza.
• (As ceas celébranse o venres seguinte para facilitar a asistencia dos mozos e mozas que están fóra).

Sábado, 14 (Sábado de Entroido-Festa do Cabrito)

• É un dos días grandes das celebracións do Entroido en Vilariño de Conso, coa
• Festa do Cabrito.
• As persoas asistentes poderán comer un menú degustación no que o centro é este prato, elaborado de forma tradicional en forno de leña. Previamente, pola mañá, haberá un desfile de fulións, así como un concurso de carrozas. Trala comida, haberá discomóbil ata o peche da xornada.

Domingo, 15 (Domingo de Entroido)

• Os fulións de Vilariño de Conso percorren na tarde-noite do domingo as localidades da zona, onde levan os seus peculiares ritmos liderados polos boteiros que, como embaixadores, solicitan o acceso a cada localidade.

Luns, 16 (Luns de Entroido)

• 19:00 h: Nova ronda do fulión pola vila.
• 20:30 h: degustación de porco ao espeto, onde o público asistente poderá probar este outro manxar, que complementa gastronomicamente ao cabrito na celebración do Entroido.
• Pola noite concurso de disfraces e festa, co acompañamento musical de DJ Tariro.

Martes, 17 (Martes de Entroido)

• O peche do entroido de Vilariño de Conso prodúcese na tarde-noite do martes.
• Ás últimas visitas entre fulións, séguelle a queima do lardeiro e lardeira na praza do pobo, co que se pon fin ás datas. 

COBRES – Festa de Interese Turístico De Galicia 

Sábado,14

• 10:00 h. – 19:00 h. Percorrido do Entroido polos Barrios
• 19:00 h. (horario orientativo) Chegada do Entroido á Carpa
• 22:00 h. Gran Festa de Apertura con: Trío Tic Tac e a Orquestra Kubo

Domingo, 15

• 10:00 h. – 19:00h Percorrido do Entroido polos Barrios
• 19:00 h. (horario orientativo) Chegada do Entroido á Carpa
• 22:00 h. Festa a cargo de Son das Tabernas

Luns, 16

• 10:00 h. – 19:00h Percorrido do Entroido polos Barrios
• 19:00 h. (horario orientativo) Chegada doEntroido á Carpa
• 21:30 h. Luns de MAGHACHOS con: Orquestra Magos e Trío La Noche

Martes, 17

• 10:00 h. – 13:00 h. Percorrido do Entroido polos Barrios
• 13:00 h. Sesión vermú amenizada por: – Dúo Los Dinámicos. Haberá comida: polbo, churrasco, …
• 16:30 h. CORRIDA DO GALO contaremos con ISI da TVG. Bailará o ENTROIDO, haberá GALO no Río e na Vara, Corrida, Queima …Fanfarria Furruxa ameniza trala Queima do Galo. Dj Gabry a cargo do remate da festa.

LAZA – Festa de Interese Turístico De Galicia 

Xoves, 12 (Xoves de Comadres)

• 14:30 h: Folión dos nenos do CEIP O Castiñeiro polas rúas de Laza.
• Pola noite: Cea das Comadres e verbena.

Venres, 13 (Venres de Folión)

• Pola tarde, pasacalles polas rúas de Laza. 
• Cea do Cocido a partir das 21:30 h na carpa instalada na entrada de Laza.
• (Previa inscrición. Máis información no correo acenlazados@gmail.com ou no 617940728)
• 00:00 h: Gran Folión, con saída desde o fondo da Cerdeiriña, con chocos, fachóns e bombos percorrendo as rúas da Cerdeiriña, A Picota, A Rúa, Souteliño e Cimadevila, ata altas horas da madrugada.

Sábado, 14 (Sábado das Cabritadas)

• Pola tarde, pasacalles polas rúas de Laza, Fariñada na Praza da Picota e ao rematemúsica.
• Pola noite, cea dos mozos do pobo e ao remate Verbena.

Domingo, 15 (Domingo da Estrea)

• Pola mañá, Estrea dos Peliqueiros e pasacalles con charangas. Saída da Misa, Saúdo dos Peliqueiros e Reparto da Bica dos Peliqueiros na Praza da Picota.
• A media tarde, Desfile das Carrozas Típicas. Baile e verbena

Luns, 16 (Luns Borralleiro)

• Pasacalles.
• Pola mañá, FARRAPADA na Praza da Picota, Maragatos e Xitanada de Burros e, ao remate, música con charanga.
• Pola tarde, na Picota, música con charanga. Ao remate BAIXADA DA MORENA, acompañada das formigas, toxos e cobelleiros. Reparto das Cachuchas na Picota.
• Animación musical e verbena.

Martes, 17 (Martes de Entroido)

• Pasacalles con charanga
• Pola mañá, Saída dos Peliqueiros Veteráns.
• Pola tarde, baile e Testamento do Burro, co reparto aos veciños.
• Enterro do Entroido e Loito dos Peliqueiros.
• Á noitiña, animación musical.

Domingo, 22 (Domingo de Piñata)

• Pulpeira na Praza da Picota para todos osinteresados e animación musical con charanga.

XENERAIS DA ULLA – Festa de Interese Turístico De Galicia 

Sábado, 7 (Sábado Corredoiro)

• 16:30h. Lamela (Silleda) Campo da Festa
• 19:00 h. Vilanova (Vedra) Campo da Festa de Picón
• 19:00 h. Marrozos (Santiago de Compostela) Campo da Festa
• 19:30 h. Reis (Teo) Campo da Festa

Domingo, 8 (Domingo Corredoiro)

• 16:30 h. Bama (Touro) Campo da Festa
• 17:00 h. Merza (Vila de Cruces) Campo da Festa
• 19:00 h. Angrois (Santiago de Compostela) Campo da Festa de Soutiño
• 19:30 h. Reis (Teo) Aparcadoiro Municipal de Pontevea

Sábado, 14 (Sábado de Entroido)

• 17:00 h. A Bandeira (Silleda) Praza do Entroido
• 17:30 h. Fonte Díaz (Touro) Fonte Díaz
• 19:00 h. Aríns (Santiago de Compostela) Campo da Festa
• 19:30 h. Santa María de Teo (Teo) Campo da Festa
• 19:30 h. Cacheiras (Teo) Explanada do Cemiterio de Cacheiras

Domingo, 15 (Domingo de Entroido)

• 16:00 h. Couso (A Estrada) Campo da Festa
• 17:00 h. Piloño (Vila de Cruces) Campo da Festa
• 19:00 h. O Eixo (Santiago de Compostela) Carballeira do Souto, Santa Lucía
• 19:00 Santa Cristina de Vea (A Estrada) Campo da Festa
• 19:30 h. Cacheiras (Teo) Explanada do Cemiterio de Cacheiras
• 19:30 h. Couso (A Estrada) Campo da Festa
• 20:00 h. Sergude (Boqueixón) Campo da Festa

Martes, 17

• 16:00 h. Fao (Touro) Campo da Festa
• 18:30 h. A Estrad. Praza da Feira

Sábado, 21 (Sábado de Piñata)

• 19:00 h. Arnois (A Estrada) Campo de Paterna
• 19:00 h. San Xián de Sales (Vedra)Campo da Festa

Domingo, 22 (Domingo de Piñata)

• 12:00 h. Festa da Filloa de Lestedo (Boqueixón) Campo da Feira
• 19:00 h. Trobe (Vedra) Contorno do Local Multiusos de Trobe

Localización exacta dos lugares dos “atranques” dispoñible en: www.xeneraisdaulla.gal 

MACEDA – Festa de Interese Turístico De Galicia 

Sábado, 7

• Fiadeiro en Carguizoi (Maceda)

Venres, 13 (Venres de Comadres)

• 20:00 h: Subida dos Carros coa Felga
• 21:00 h: Cea de Comadres A Dilixencia
• 21.00h- 23.00h II Ruta Tapa do Cocido de Entroido
• 00:00 h: Pasabares coa Felga

Sábado, 14

• 09:30 h Saída autobús Felos
• 12:00 h Pasabares Charanga A Felga
• 16:30 h Charanga Noroeste
• 18.00 h Charanga Louband carballeira Castelo
• 21:00 h Baixada da Marela. Zés Pereira André Freixo de Cima Amarante e Os Compeletos São Cimao Amarante e A Felga
• 0.00h Charanga Mekánika Rolling Band e Apocalipsis On Tour

Domingo, 15

• 9:30h Saída autobús Felos Fiadeiro de Calvelo
• 12:00h Inicio Fiadeiro de Calvelo. Pandereteiros de Traspés
• 15:00h Cocido de Entroido
• 18:00h Foliada aberta

Luns, 16

• 18.00H Baixada da Mareliña
• Saída: Castelo de Maceda
• Ao remate, Dorman DJ (actuación familiar)

Martes, 17

• 17:30h Desfile de Entroido Actuación grupo
• 20:00h Entrega Premios

Venres, 21

• 20:00h Enterro do Meco. Pancetada Taberneiros do Pobo
• Desfile fúnebre a cargo da Charanga A Felga

FOZ – Festa de Interese Turístico De Galicia 

Xoves, 12 (Xoves de Comadres)

• 20:00 h. Inauguración da EXPOSICIÓN DO ENTROIDO DE FOZ adicada á Comparsa Farangullas.
• 21:30 h. Cea-Baile de Comadres na Sala Bahía de Foz. Organizada por Afammer e Asociación de Amas de Casa de Foz. Baile con Primera Línea.

Venres, 13

• 20:00h. Pregón do Entroido 2026 a cargo da Comparsa Farangullas.
• 20:30h. Concurso de Coplas na carpa situada na rúa Atalaia.

Sábado, 14

• 10:00 h. Chupinazo
• 12:00 h. Actuación da Charanga Santa Compaña polas rúas da vila.
• 15:00 h. Apertura do graderío
• 17:00 h. XLIV DESFILE DO ENTROIDO. Máis de 8.000 € en premios (ver bases).
• Saída desde a zona portuaria e remate no Campo da Cabana. Gran Baile na carpa da Rúa Atalaia
• 23:30 h. Apertura de portas
• 23:45 h. Actuación do Grupo D’Cano e Grupo La Bamba
• 01:30 h. Entrega de premios do desfile. Entrada 7€

Domingo, 15 (Día infantil)

• 17:00 h. Baile Infantil na carpa situada na rúa Atalaia coa actuación musical infantil de La Guagua. Inchables, talleres e obradoiros infantís. Entrada 4€.
• 19:30 h. Entrega dos premios infantís.
• 20:30 h. TOUPORROUTOU. Organizado pola Asociación “Pomba do Arco” no Salón de actos do Colexio Martínez Otero.

Luns, 16 (Día do Farolillo)

• 17:30 h. Baile do Farolillo Infantil na Sala Bahía. Entrada infantil 3€ con farolillo incluído. Adultos gratis. Organiza Asociación Cultural O Feitizo.
• 23:00 h. Tradicional Baile do Farolillo na rúa Atalaia coa actuación da Orquestra Miramar e Cosme Deejay. Entrada: 4€

Martes, 17

• 17:00 h. GRAN BAILE INFANTIL na rúa Atalaia con inchables

Venres, 20 (Queima do Entroido)

• 20:30 h. Saída da comitiva fúnebre desde o Campo da Cabana ata a Praza Conde de Fontao e Queima do Entroido. Ágape para os asistentes (Rogamos aos asistentes que acudan de loito rigoroso).

MARÍN – Festa de Interese Turístico De Galicia

Venres, 13

• 20:00 h. Cantos de Taberna polos bares de Marín. Organiza Concello de Marín e Saljariteiros.

Sábado, 14

• 16:00h. Inscrición Desfile infantil. Alameda
• 16:30 h. Desfile infantil pola Alameda, Real, Praza do Reloxo, Sol e Concepción Arenal, Ezequiel Masonni, rematando no Parque Eguren (no caso de choiva, o desfile será
• cancelado).
• 17:00 – 19:00 h. Gran Festa Infantil no Parque Eguren, con música, animación e obradoiros, e filloas de balde. Organiza Concello de Marín. (No caso de choiva, trasladarase ao Pavillón do IES Illa de Tambo)

Domingo, 15

• 12:30 h. Pasarrúas das Comparsas de Marín con diferentes saídas para xuntarse na Alameda: Paparrulos – saída dende a Barriada da Cañota, Os da Caña – saída dende a rúa Landín Pazas, Amigos dos Rapaces – saída dende Lameira.
• 16:00 h. Concentración para o Desfile de Adultos na Praza do Regueiro.
• 17:00 h. Gran Desfile: Praza do Regueiro, Avda. de Ourense, Praza de España, Almuíña, Jaime Janer, Concepción Arenal, rematando no Parque Eguren coa entrega de premios. (No caso de choiva, aplazarase)

Luns, 16

• Velorio do Enterro da Sardiña no Concello. Organiza Ateneo Santa Cecilia e Concello de Marín. 
• 12:00h. Festa do Merengue na Lameiriña, acompañados por Pousos da Area. Organiza Amigos dos Rapaces e Concello de Marín
• 17:00h. Festa infantil coa animación de DOLCEVITA na Lameiriña. Organiza Amigos dos Rapaces e Concello de Marín (Ás
• 19:00h. sorteo)
• 17:00-21:00h. Tarde de LUDOXORNADAS. Museo

Martes, 17

• 16:00h. 2º Torneo de Chave Enterro da Sardiña, organiza A.C.D Gharaboto. Campos de Petanca municipais da Bda. Virxe do Carme
• 17:00-21:00h. Tarde deLUDOXORNADAS. Museo
• 17:30-19:30h. Talleres e xogos infantís de Entroido. Alameda. Ás 18:30h chocolatada de balde. Organiza Concello de Marín
• 20:00h. Entrega de Premios do Concurso de Orellas e Filloas. Ateneo (recepción ás 18:00h). Organiza Ateneo Santa Cecilia.

Mércores, 18

• 18.00h. Velorio do Enterro da Sardiña con reparto de viño e pan de millo. Alameda
• 20.00h. Enterro da Sardiña. Saída da Alameda, Jaime Janer, Busto de Abaixo, Dr. Touriño, Sol ata á Praza do reloxo, onde terá lugar o pregón. Ao rematar saída por Real, Almuíña, praza de España e despedida ao mar

Sábado, 21

• 16.30h. Animación da Charanga NOROESTE. Seixo
• 17.00h. Desfile de Entroido de Seixo, dende San Blas ata a Alameda de Seixo coa homenaxe á Burra Chirica, lambonadas para a rapazada, rematando con sesión de música-baile. Organiza Grupo Cultural Ronsel e Concello de Marín

Venres, 27

• 17:00-20:00h. Entroido Solidario (Día Mundial das Enfermidades Raras). Multiusos. Organiza Asoc. NES

Agora só queda marcar datas no calendario, escoller destino e deixarse levar polo espírito do entroido. Porque en Galicia, estes días son sinónimo de cultura, tradición e diversión.

Feira do Viño do Rosal
18 ao 20 de xullo

Reserva a terceira fin de semana de xullo no teu calendario porque se celebra a XXXIII Feira do Viño do Rosal. O evento conta coa participación de adegas da D.O. Rías Baixas, cuxos viños, ademais de ser exquisitos, presumen de premios en prestixiosas categorías. Para os amantes do viño e do deporte, o evento inclúe unha carreira de 10 quilómetros que atravesa os viñedos dunha adega participante. ¿A que esperades, runners?

Festa do Viño Albariño
30 de xullo ao 4 de agosto

Sen dúbida, unha das citas máis importantes do calendario festivo galego. A Festa do Albariño de Cambados recibe en cinco días a unhas 150.000 persoas. O ambiente é incomparable! O Paseo da Calzada enchese de casetas das mellores adegas da zona, ofrecendo os seus albariños a prezos moi accesibles. Goza de espectáculos musicais mentres descobres curiosidades sobre a produción do famoso albariño.

Feira do Viño de Monterrei
8 ao 10 de agosto

A XVIII Feira do Viño de Monterrei combina gastronomía e música cos viños desta Denominación de Orixe como protagonistas. Celébrase en Verín e ofrece un ambiente familiar, con actividades para nenos e espectáculos en directo. Un plan perfecto para gozar en grupo ou en familia.

Feira do Viño do Condado do Tea
22 ao 24 de agosto

Dende 1959, esta festa reúne a máis de 50.000 persoas en Salvaterra de Miño. Na súa LXVI edición, as casetas instálanse no recinto amurallado das Covas de Dona Urraca, creando un ambiente máxico. Os viños brancos e tintos do Condado do Tea (D.O. Rías Baixas) acompáñanse do mellor da gastronomía local.

Con tantas festas e bo viño, será imposible aburrirse este verán en Galicia. Reserva as datas na túa axenda porque… agardámoste en todas elas!

Esta festa de liberación, de troulear, de cantar, de bailar, de vivir o mundo ao revés, perdurou na Galicia rural, en lugares pequenos onde a veciñanza participaba toda. A pouco que escarvemos, van aparecendo tradicións entroideiras por todas partes. A súa orixe máis remota ten que ver cos rituais da celebración da primavera, da sementeira, da fertilidade, de despedida do inverno. Máscaras e costumes que seica tiveran o propósito de afastar os malos espíritos das colleitas. Nas zonas urbanas, a festa remóntase a finais do século XIX, importada do rural, pero máis “elegante”.

Malia as épocas de guerra, de censura ou de emigración, o Entroido tirou para diante, e chegou aos nosos días con máis forza que nunca. Este ano, ademais, ten unha categoría especial, pois está protexido como BIC (Ben de Interese Cultural do patrimonio inmaterial). Cómpre resaltar o esforzo de moitas asociacións e colectivos por conservar a tradición e recuperar festas case esquecidas que volveron coller pulo. 

Tan importante é en Galicia o entroido, que é o máis longo de toda Europa, pois o ciclo enteiro abrangue nada menos que cinco semanas, aínda que non dura o mesmo en todas partes, claro. De momento, o de Xinzo de Limia é o máis longo, este ano, do 20 de xaneiro ao 18 de febreiro. No entanto, con variacións e evolución dos costumes, hai días máis ou menos comúns na festa: domingo fareleiro ou borralleiro (empezan as bromas, a xente emporcállase con farelo ou borralla), domingo oleiro ou corredoiro (antigamente facíanse corridas de galos, hoxe faise o xogo das olas, guíndanse formigas, comezan os percorridos…), xoves de compadres (as mozas facían un boneco que representaba aos homes para queimalo e os mozos tentaban roubalo, as mulleres vestíanse de homes…), xoves de comadres (o mesmo pero ao revés), Domingo de Entroido (empeza a festa maior), Luns de Entroido, Martes de Entroido (día grande), Mércores de Cinza (remate da festa, enterro da sardiña) e domingo de piñata. Polo xeral, a festa grande é o Domingo de Entroido e o Martes de Entroido ou Martes Lardeiro. Este ano 2024, o Martes de Entroido é o 13 de febreiro.

En canto ás máscaras, son moi variadas, e moitas teñen nomes que nin se sabe de onde veñen. Mais, segundo as zonas, seguen uns patróns parecidos. As máscaras ourensás son coloristas, polo xeral cobren a cara, e asustan e, ollo, ás veces mesmo zoscan. Entre elas, por exemplo: os cigarróns de Verín; os boteiros de Vilariño de Conso, Manzaneda e Viana do Bolo; os verrallóns de Riós; os troiteiros de Bande; os murrieiros de Teixeira; os peliqueiros de Laza; as bonitas de Sande; as charrúas de Allariz; as pantallas de Xinzo; os vergalleiros de Sarreaus… Na zona atlántica, tamén se enche de cor, mais adoitan levar a cara descuberta e actúan de xeito máis grupal, como: os xenerais da Ulla; as madamitas e madamitos de Cercedo-Cotobade; as damas e galáns de Cangas e Vilaboa… Con todo, hai outras máscaras máis peculiares, como os mecos de Froxás das Viñas; os volantes da Ribeira do Miño; o Oso de Salceda; os merdeiros de Vigo…

E non hai festa sen música. No entroido rural, ademais das charangas, ruadas e foliadas populares, a música ven dun balbordo de chocallos e bombos, que impón unha especie de latexo atávico, que imaxinamos noutras épocas resoando entre as montañas. En moitas zonas hai folións ou fulións, formacións de varios veciños que desfilan polas aldeas tocando bombos, aveños de labranza, cornas…

Na provincia de Ourense vívese fondamente o entroido. Aquí é onde radica o chamado Triángulo Máxico, que ten a Verín, Laza e Xinzo de Limia como vértices. Neste último, por certo, está o Museo Galego do Entroido.

Ademais de ser unha celebración cargada de interese etnolóxico e antropolóxico, o Entroido galego esperta a curiosidade máis aló das nosas fronteiras, e estase a converter nun importante reclamo turístico. Até agora estes son os entroidos considerados FIT (festa de interese turístico): Xinzo de Limia (de interese internacional), Verín (de interese nacional), Viana do Bolo, Cobres, Laza, Manzaneda, Os Xenerais da Ulla, Maceda, Vilariño de Conso, Foz e Marín.

A cita era na praza do Obradoiro pasado o mediodía, onde a música xa estaba presente desde as dez e media, caldeando o ambiente. Empezaban a reunirse os participantes, tinguindo de cor esta mañá algo anubrada, mentres o público se amoreaba tralos valados.

Desde aquí, entre o son de gaitas, tambores e chocas, partiu a comitiva. O itinerario levaríana polo casco histórico: rúas de Fonseca, do Vilar, praza e cantón do Toural, rúa de Xelmírez, Cinco rúas, rúa do Preguntoiro, praza de Cervantes, rúa da Acibechería e praza da Inmaculada, até volver á praza do Obradoiro, principio e fin da festa.

E entón, arrimados ás fachadas das casas, puidemos respirar de cerca os entroidos de Vilaboa, de Verín, de Viana do Bolo, de Xinzo de Limia, dos Xenerais da Ulla, dos volantes de Chantada, das Bonitas de Sande, dos Vellaróns de Riós, das máscaras de Samede, dos Galos da Mezquita, dos Follateiros de Lobios e das Madamitas e Madamitos de Entrimo. Cada grupo, cun cartel co seu nome, para poder identificalos. Preparado todo o mundo? Deixen paso, que comeza o espectáculo!

Unha marea colorida inundou os vellos barrios composteláns, alumando as pedras e arrancando risos, bailes e ganas de entroidar, e iso que ninguén ía disfrazado. Os ecos das músicas e das chocas rebotaban nos soportais, meténdonos o ritmo da tradición.

Desfilaron as pantallas de Xinzo de Limia co seu balbordo, chimpando ao son dos ruidosos globos que batían sen parar. Non globos correntes, senón feitos de vexiga de vaca. Por se non metesen bulla dabondo, as campaíñas dos cintos axudaban cos agudos. As pantallas impoñen, con esa máscara que lembra ao demo, a cresta enroscada toda decorada e a capa curta ben colorida.

Tivemos coidado de non nos adiantar moito cando apareceron os cigarróns de Verín, que viñan zurrando coa zamarra. Con esas caretas e mitras pintadas, brincando con enerxía, estes señores con bigote e garabata tamén fixeron balbordo dabondo coas chocas do cinto, vaia que sí.

E logo, ese potente son de tambores de onde saía? Pois andaban a marcar o ritmo do grupo de Viana do Bolo, que celebra un dos entroidos máis antigos de Galicia. Os boteiros do Bolo levaban unha escura máscara de madeira que metía medo, en contraste co traxe multicolor e cun elevado tocado que debuxaba coloridas formas no aire, feito a base de arame, cartón e papeis de cores. Tamén levaban chocas, e unha moca para dar paso aos folións. Vaia se brincaron!

Os Xenerais da Ulla cabalgaron solemnes polas rúas históricas de Santiago, metidos de cheo no seu papel. Os cascos dos cabalos xa resoaban na pedra do chan compostelán, anunciándoos, e por fin chegaron! Relucentes galóns, pasamanaría dourada, espadas, insignias, medallas… Moitos penachos de cores, mesmo, no curuto do sombreiro, plumas de pavo real, vaia luxo! E os cabalos, adornados coas súas mellores galas entroideiras.

As madamas e os galáns do entroido de Cobres, en Vilaboa, déronlle un toque elegante ao desfile. Ían a cara descuberta e con moitísimos colares. O máis espectacular, os sombreiros, cheos de adornos de cores (flores, plumas, anacos de espello…). Desde logo, hai que entrenar para levar ese peso enriba…

Chegou un momento no que non se sabía se debaixo dos disfraces habería persoas, realmente. Quen eran estes animais con cornos, cubertos de pelicas? Tiñan que ser os peliqueiros do entroido ribeirao, que coa correa de coiro abrían paso aos volantes de Chantada. Os volantes parece que levasen unha sombrilla sobre a cabeza chea de fitas de cores pendurando dela, e con adornos no alto. Este volante é incansable, xira e xira e salta co son dos chocallos, como un remuíño de cor.

As Bonitas de Sande pasearon máis tranquilas, camiñando ao son da gaita. Levaban un sombreiro de madeira ben curioso, adornado con plumas de galiñas, panos e fitas de cores. As caretas eran de tea de arame, cos ollos, cellas, boca e fazulas pintados por riba. Completaban a vestimenta con camisa e garabata, pantalón branco e saia de cores, mantóns de Manila, e polaina negra con axóuxeres. E ollo, ían armadas cunha vara de vimbio. Acompañábaas unha vaca e un oso.

“Vello, vello, vellarrón, mete os cartos no bolsón!”, vaia lema levaban os Vellaróns de Riós na pancarta. Facían un conxunto moi uniforme. Todos coa súa enorme careta de cartón, cun gran nariz e barba de lá ovelleira, e un traxe con moitísimas fitas e flocos de cores, o mesmo que o sombreiro. Mais coidadiño, que ían dándolle ao látigo, habería que agochar ben os cartos, non fose o demo…

Aqueloutros que ían desfilando, de cando en vez parábanse a bailar. Eran as máscaras de Samede, moi elegantes, con sombreiros de plumas e fitas, mantón de Manila e castañolas, que bailaban a muiñeira cruzada mentres os vixigueiros, ou contrarios, vestidos con farrapos, andaban polo medio trouleando. Tamén desfilaron os carolos, personaxes vestidas todas de branco coa cara cuberta cun cesto e… un oso xigante!

Deseguida adiviñamos quen eran os Galos da Mezquita. Levaban antiface, traxe multicolor, caxata na man e, o máis importante, sombreiro con forma de galo, de moitas cores. O andar parsimonioso, de señores galos camiñando co seu bastón, de súpeto víase alterado por algún deles, que animaba ao persoal cun quiquiriquí e unha carreira.

Desde logo, hai que tomar nota dos traxes dos Follateiros de Lobios, os máis ecolóxicos e reciclables de todos. Amarelearon as rúas, inconfundibles, coas roupas cubertas de follatos, e cintos e corpiños adornados cos carozos das mazarocas. Mesmo as caretas estaban feitas de cartón con grans de millo pegados de distintas cores. Os conxuntos máis traballados até levaban complementos de follatos a xogo: colares, petos…

E un toque de glamour ou, máis ben, unha bulra deste, que para iso é o entroido, da banda das Madamitas e Madamitos de Entrimo. Elas coas súas enaguas brancas con bordados e encaixes, sombreiros de palla con cintas e veo, e máscara branca. Eles, a xogo, con sombreiro de cornete, fitas de cores e unha capiña no ombreiro. Moi conxuntados en brancos e vermellos, daba gusto velos.

Despois de máis dunha hora de percorrido pola zona vella de Santiago, as figuras máis ancestrais do noso entroido volveron á praza do Obradoiro de retirada, acollidas por un público satisfeito que aproveitaba para sacar as últimas fotos. Agora, toca recuperar forzas para vivir o entroido en febreiro e, despois, en setembro outra vez. Até o ano que ven!

Ás veces duran varios días, o que é unha vantaxe, pois moitas coinciden nas mesmas datas, e é un xeito de que non se solapen festas e podamos acudir a todas. Algunhas trataron de recuperar antigos costumes e outras empezaron cáseque como unha xuntanza de veciños, mais hoxe congregan centos de persoas. Normalmente baixo unha boa cuberta provisional, xa nas carballeiras no interior, xa nos portos na costa, podemos degustar produtos galegos de calidade a prezos populares, e facer a dixestión cantando e bailando. Vexamos as festas gastronómicas máis coñecidas de agosto, todas elas co selo de interese turístico, por suposto:

Este ano chega á súa 36ª edición a Feira do bonito de Burela (5 a 7 de agosto). Esta celebración, máis aló do xantar, é unha reivindicación da pesca sostible e do consumo de produto de calidade. Fanse as receitas tradicionais: bonito cocido, en empanada, á grella, e mesmo en marmitako. Cos anos, a feira foi medrando e, ademais de durar tres días, coincide con máis actos que animan a cidade, como a feira Prodart, de produtos artesanais e ecolóxicos, e Amarte, certame de pintura mural.

A Festa do mexillón e o berberecho de Vilanova de Arousa (4 a 7 de agosto) leva en pé desde 1994. Celébrase no xardín Umbrío. Na zona de degustación pódense catar diversas receitas con mexillóns e berberechos (ao vapor, en salsa, en empanada…). Non hai que esquecer que estes moluscos son o motor económico da zona, materia prima das conserveiras. Por certo, que en O Carril, no concello de Vilagarcía de Arousa, tamén hai unha famosa festa que homenaxea outro bivalvo: a ameixa. Este ano non se celebra, mais o normal é que se marque no calendario na segunda quincena de agosto.

No porto pesqueiro de Cedeira ten lugar a Festa do percebe de Cedeira (6 e 7 de agosto). Unha oportunidade de gozar destes pequenos manxares sen ficar co peto baleiro. Ademais do percebe, podemos tomar polbo e empanada.

Por seguir coa fauna do mar, imos a outra feira famosa que, ollo, desde este ano ten a categoría de festa de interese internacional, nada menos. É a Festa do Pulpo de Carballiño (13 e 14 de agosto). Celébrase o segundo domingo de agosto, no parque municipal. Este ano leva a 60ª edición. É posible? Unha feira do polbo a uns 100 km da costa? Pois sí, a tradición ven dos tributos medievais, en forma de polbos, que os parceiros de Marín entregaban ao mosteiro de Oseira. Tal era a cantidade de cefalópodos que recibían, que os excedentes chegaban a todo O Carballiño, que se convertiu nun lugar de referencia para tomar o mellor polbo. Este ano a festa vai adicada ao xacobeo. A cousa é preparar uns… 50.000 kg de polbo!, para máis de… 100.000 comensais! Ademais, faise a ración de polbo á feira máis grande do mundo, nun prato de madeira xigante que da impresión velo. A papancia do polbo redondéase con churrasco, bailes, gaitas e de todo o que soa a festa.

Virando á terra, se queremos degustar pementos, en agosto temos polo menos tres citas: en Herbón, en Arnoia e en Oímbra. O primeiro sábado de agosto celébrase a Festa do pemento de Herbón (6 de agosto) desde 1978. A cita é na carballeira do convento de Santo Antonio, onde disque hai séculos un monxe franciscano plantou o primeiro pemento da estirpe. Hai misa, procesión de tractores enfeitados, nomeamento de Damas e Cabaleiros da Orde do Pemento de Herbón e a concesión do Pemento de Prata, o Premio Xove Pementeiro e o Premio Sabio Pementeiro. E, por suposto, noite de verbena.

A Festa do pemento de Arnoia (5 a 7 de agosto) celebra este ano a 43ª edición, na carballeira da Queixeira. Máis de 4.000 kg de pementos para todos os gustos: fritos, recheos, en tortilla… e acompañados con viño do Ribeiro, claro.

Case chegando a Portugal podemos ir á Festa do pemento de Oímbra (7 de agosto). Este ano celebran a 25ª edición. Faise na Carballeira onde, ademais do pemento branco de Oímbra, en diversas preparacións, pódese tomar polbo, empanada… Tamén se convoca un concurso de cociña con pratos que levan o pemento como ingrediente principal. De resultas do concurso publícase posteriormente un receitario.

Despois de tanta troula, na Festa das Sopas do burro canso de Muíños (6 e 7 de agosto), podemos recuperar forzas cun alimento ben enerxético que se tomaba antigamente para afrontar as tarefas do campo, unha mestura de viño, azucre e pan moi vistosa.

Máis adiantado o mes, podemos achegarnos á Festa da empanada de Bandeira (20 de agosto), que se celebra desde 1974. O mellor da festa é o concurso gastronómico, con categorías profesionais e afeccionadas.

Outra que vai de concursos é a Romaría da tortilla de Laro (6 e 7 de agosto) Celébrase na Carballeira do Castro, onde podemos tomar tortillas cociñadas con moita imaxinación, con todo tipo de recheos.

E aquí so falta un bo xamón. A Festa do xamón da Cañiza (13 a 15 de agosto) celébrase na Carballeira do Cacharado, no centro urbano. Esta é a edición número 56, que inclúe o VII Concurso Nacional de Cortadores de Xamón. Din que aquí os xamóns saen especiais por mor do microclima e a altitude, ideais para a curación. Pois haberá que comprobalo! Pódese degustar xamón curado, asado, en tortilla, empanada… Bo proveito a todo o mundo!

En Galicia, o entroido ten moita tradición. A versión máis curta vai de domingo de entroido a mércores de cinza. Mais hai sitios nos que parece que sabe a pouco. Por exemplo, en Xinzo de Limia, Verín ou Vilariño de Couso a festa dura… ata cinco semanas! E en Laza, mesmo empeza co ano, xa que despois das badaladas sae o primeiro folión.

As festas teñen elementos comúns, con variacións, como os dñoas fareleiros de botarse fariña, os bordalleiros, de botarse farrapos, ou a queima de mecos, ou lardeiros, co remate do entroido e, por descontado, as charangas, desfiles… Logo, cada sitio ten os seus personaxes característicos.

Celébrase en toda a comunidade, aínda que a provincia de Ourense é a raíña indiscutible. Nela atopamos o chamado «triángulo máxico», que comprende os concellos de Xinzo de Limia, Laza e Verín, cunha antiquísima tradición do carnaval rural. Demos unha volta polos entroidos máis famosos, todos eles moi interesantes (festas de Galicia de interese turístico e de interese internacional, a de Xinzo, e nacional, a de Verín):

Xinzo de Limia (Ourense). É un dos máis longos e declarado de interese turístico inernacional. O día grande é o martes de entroido. É unha festa moi completa: verbenas, pasacalles, charangas… Iso sí, hai que ir co disfrace posto, senón se acaba mal. As protagonistas son as pantallas, que na tradición saen co sol e retíranse co solpor. A vestimenta consta de camisa e calzón brancos, polainas e zapatos negros, capa vermella ou negra, faxín con campaíñas e pano e, o máis importante, a máscara (a pantalla) con cara de demo e cresta de cores, e os globos de vexiga animal que soan ao bater entre elas.

Verín (Ourense). Aquí o entroido está dirixido polos cigarróns, cunha vestimenta semellante á dos peliqueiros. Din que máis que nada a diferencia estriba no ritmo e movemento que levan. O cigarrón sae por primeira vez o 17 de xaneiro, á tardiña, na Festa do Chourizo de San Antón de Ábedes, para avisar de que o entroido xa anda cerca. E despois virá o domingo corredoiro, xoves de comadres… e todo o demais.

Laza (Ourense). Típico de Laza é o venres dos folións (comparsas nocturnas que tocan para espantar os malos espíritos), o luns borralleiro (con lanzamento de farrapos) e a baixada da Morena (unha especie de sátiro con cabeza de vaca que baixa de Cimadevila cargada de toxos e formigas para todo o mundo). Mais os protagonistas son os peliqueiros. Levan máscara de madeira de bidueiro e mitra de aluminio pintadas, e unha pelica (pelexa de animal ou sintética) cubrindo a parte de atrás da cabeza. Visten camisa branca, garabata, chaqueta curta con cintas, faixa, medias, cinto con chocas e zamarra (fusta).

Viana do Bolo (Ourense). O nome oficial da celebración é «Festa da androlla e o entroido», co que vemos a importancia da gastronomía, presente en todo o entroido. O protagonista é o boteiro, que leva máscara tallada en madeira e un tocado moi alto de arame e cartón con papeis de cores e traxe de cintas de seda de cores. O boteiro anuncia e dá paso ao folión, dando chimpos coa monca (pau decorado). Os folións son grupos de trinta ou corenta persoas con tambores e ferramentas do agro. Tamén levan cinto con chocas. Co barullo que fan, espantan os malos espiritos.

Vilariño de Conso (Ourense). Nesta festa o día grande é o sábado, co desfile dos fulións  e a Festa do Cabrito. O domingo Gordo,  e o martes, coa queima dos lardeiros. Aquí tamén hai comparsas, boteiros e fulións, e ademais fuliadas, representacións teatrais satíricas que involucran a todo o persoal.

Cobres (Santo Adrián e Santa Cristina, Vilaboa, Pontevedra). A festa vai de sábado a martes, sendo este o día grande, con danzas pola mañá e xogos pola tarde. En Cobres sonche moi elegantes, pois os personaxes do entroido son as madamas e os galáns. Van a cara descuberta e, o máis característico do indumento son os colares e, sobre todo, o sombreiro, cheo de adornos de cores: flores, plumas, bonecos, trozos de espellos… Para levar todo iso hai que andar ben das cervicais… É un entroido moi participativo e folclórico. Mesmo teñen baile propio: a Danza dos Cobres. Tamén hai personaxes secundarios, como as aldeanas, os de branco, as choronas, o predicador…

Os xenerais da Ulla (comarca do Ulla, A Coruña-Pontevedra). Celébrase en nove concellos durante unha semana longa. Os xenerais e os correos van a cabalo, coa cara descuberta, vestidos con uniformes moi enfeitados. Son peculiares os atranques ou altos, diatribas entre mandos de distintos bandos sobre temas actuais, con moita ironía, por suposto.

Manzaneda (Ourense). No «Folión tradicional do entroido de Manzaneda», as mázcaras, sen careta, por certo, son as que dirixen o cotarro. Levan un pucho cun enorme tocado colorido, bastón, botas e chocallos. Son excelentes bailaríns. Non hai que perderse o baile da mázcara sobre un caixón ao compás do folión.

Maceda (Ourense). A festa é o «Entroido dos felos de Maceda». O traxe dos felos é semellante aos dos peliqueiros e os cigarróns, mais levan medias negras e un rabo de raposo na máscara, colares, bastón, cinto con cinco chocas e botas. Tradicionalmente o cargo so valía para homes solteiros.

Aparte destes entroidos tan famosos, podemos sinalar os da Pobra do Brollón co seu oso de Salceda (Lugo), o domingo de piñata de Vilanova de Lourenzá (Lugo), o entroido ribeirao de Chantada (Lugo), o Ravachol de Pontevedra, o da Coruña cos choqueiros, o de Vigo cos merdeiros…

E non esquezamos que con tanta festa hai que alimentar o corpo. Os pratos para a ocasión son lacón con grelos, cachucha, androlla, e en xeral todo o que ten que ver co porco. Por iso o de martes lardeiro que, o mesmo que o mardi gras, é referido ao lardo, a graxa do touciño. E, como non, o toque doce: bica, filloas, orellas, flores e, as case esquecidas, follas de limón. E de remate, xastré (típico da comarca de Verín), licor café ou queimada.