Moraime, unha xoia da arte e a historia no corazón da Costa da Morte

A Costa da Morte é unha terra rica en paraxes repletas de historia e patrimonio. Pero poucos poden igualarse ao lugar de Moraime e máis concretamente á súa igrexa de San Xiao, un templo situado no municipio de Muxía que foi testemuña e protagonista do paso de peregrinos, reis e piratas, e cuxas pedras e contorna seguen desvelando segredos que se remontan mesmo dous milenios atrás no tempo.

 

A igrexa, considerada unha das obras cume da arte románica na Costa da Morte, foi levantada no século XII e formaba parte dun mosteiro xa desaparecido do que existen referencias nos inicios do milenio pasado. O albergue acondicionado na antiga casa reitoral, construída no século XVIII aproveitando á súa vez parte dos restos do cenobio, é o que nos queda da antiga morada dos monxes.

 

Os primeiros tempos do asentamento foron complexos e o lugar non tardou en converterse en obxectivo de diversos ataques, tal como recollen as crónicas da época. Primeiro os  normandos, no ano 1105 e pouco despois os sarracenos, en 1115, causaron importantes danos no lugar tratando de facerse coas súas riquezas. Pero o conde de Traba, e sobre todo do rei Alfonso VII posibilitaron a súa reconstrución e sentaron as bases do esplendor que viviría durante varios séculos. 

 

As atencións do monarca cara a Moraime non foron froito do azar ou do capricho, senón que teñen que ver cun episodio histórico que alí tivo lugar e que foi clave nas loitas dinásticas que se viviron no século  XII. Moraime foi o lugar elixido por Pedro  Froilaz, conde de Traba, para esconder e protexer ao pequeno Alfonso Raimúndez, o futuro rei Alfonso VII, dos xogos de poder propiciados polo segundo casamento da súa nai, Urraca I. Tras a morte de Raimundo Borgoña, o seu primeiro esposo e pai do futuro rei, Urraca I contraera matrimonio con Alfonso de Aragón, o Batallador, o que espertou o temor a que este decidise librarse de quen podía opoñerse ás súas pretensións ao trono e aos dereitos dos seus descendentes. O conde de Traba procedeu entón a ocultar ao futuro Alfonso VII en Moraime mentres daba os seus primeiros pasos unha disputa que se prolongaría durante varios décadas e na que os nobres galegos e o bispo compostelán Xelmírez desempeñarían tamén importantes papeis. Uns anos máis tarde, lonxe xa de Moraime, pero inmerso aínda no enfrontamento co seu padrasto, Alfonso VII realizou importantes doazóns para a reconstrución do mosteiro en cuxas celas atopara acubillo.

 

Nun dos privilexios que outorgou ao cenobio e ao seu abade, o monarca destacaba tamén o papel que o lugar desempeñaba na atención aos peregrinos do Camiño de Santiago. Situado a uns poucos quilómetros do santuario de Nosa Señora dá Barca, Moraime era entón e segue sendo agora un lugar de paso obrigado para quen ao chegar a Compostela decide continuar a ruta ata a Muxía e Fisterra.

 

Moraime tamén se beneficiou da protección dos descendentes de Pedro Froilaz e do sucesor de Alfonso VII, o rei Fernando II, cuxas doazóns e privilexios tamén contribuíron á riqueza patrimonial do mosteiro e da igrexa. Na fachada principal do templo aínda podemos contemplar o seu belo pórtico, no que os expertos identificaron similitudes co famoso Pórtico da Gloria da catedral compostelá. E no lateral orientado cara ao sur foi recuperada no ano 1978 unha porta  tapiada na que se pode ver unha singular representación da Última Cea na que faltan comensais. Ese pórtico non é o único tesouro que Moraime mantivera escondido. Nos anos 70 do século pasado tamén foron descubertos unhas valiosas pinturas murais, realizadas directamente sobre a pedra, que representan os sete pecados capitais e a morte. Estímase que estes frescos datan do século XVI e que foron empregados polos monxes á hora de predicar e facer chegar a súa mensaxe aos habitantes da zona. A súa elaboración sería, ademais, outra das consecuencias dos intercambios culturais propiciados polo Camiño de Santiago, posto que os expertos identificaron nos murais a influencia do estilo gótico flamenco e atribuíron este feito ás tendencias que cruzaban Europa polas rutas de peregrinación a Compostela.

 

Pero a importancia de Moraime na historia local non se limita ao mosteiro e á igrexa de San Xiao. Antes de que os monxes decidisen instalarse neste lugar, outros moradores ocuparan ese mesmo espazo. Unhas escavacións realizadas hai medio século permitiron descubrir un asentamento romano ao ser identificados os restos do sistema de calefacción dunha vila. Durante aqueles traballos foron localizadas varias tumbas da época xermánica (séculos VII e VIII) e novas escavacións na zona levadas a cabo nos últimos anos sacaron á luz enterramentos máis antigos, dos séculos IV e V, ademais de más restos pertencentes á época romana, como ánforas.

 

Só o tempo dirá cantos secretos e tesouros do pasado quedan aínda por descubrir en Moraime. 

 

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *